Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56

आसीत्तत्र पुमान्कश्चिद्देशे ग्राम्यो जरात्मकः । कुष्ठी तथापि नित्यं स करोति पशु रक्षणम्

āsīttatra pumānkaściddeśe grāmyo jarātmakaḥ | kuṣṭhī tathāpi nityaṃ sa karoti paśu rakṣaṇam

ในถิ่นนั้นมีชายชาวบ้านผู้หนึ่ง ชราและอ่อนแรง แม้ป่วยเป็นโรคเรื้อน เขาก็ยังคงเลี้ยงดูและเฝ้ารักษาฝูงสัตว์ทุกวัน

आसीत्there was
आसीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम्
पुमान्a man
पुमान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुमांस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
कश्चित्some (one)
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (indefinite pronoun)
देशेin a region
देशे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी एकवचन
ग्राम्यःa villager/rustic
ग्राम्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootग्राम्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषणम् (rustic/villager)
जरात्मकःaged, infirm with old age
जरात्मकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजरा + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (जरायाः आत्मकः = jarā-ātmakaḥ); पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषणम्
कुष्ठीa leper
कुष्ठी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुष्ठिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; विशेषणम् (leprous)
तथापिnevertheless
तथापि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा + अपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/विरोधार्थक-अव्ययम् (concessive: nevertheless)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूतम् (adverbial accusative)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
करोतिdoes
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पशुof cattle/animals
पशु:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (genitive used with verbal noun)
रक्षणम्guarding/protection
रक्षणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरक्षण (प्रातिपदिक; from √रक्ष्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; क्रियानाम (verbal noun)

Unspecified in snippet (narrative voice; likely Sūta)

Tirtha: Ratnāditya-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: Dvijottamāḥ

Scene: An elderly villager with visible skin disease tends cattle daily, leaning on a staff; the sacred hill and shrine-landscape loom nearby, suggesting impending transformation.

V
villager
K
kuṣṭha (leprosy)
P
paśu (cattle)

FAQs

Steadfastness in one’s duty (svadharma) is praised even amid suffering and physical limitation.

The unnamed tīrtha/kṣetra of Adhyāya 212; this verse introduces a local character whose experience will illustrate the site’s power.

None; the verse is narrative, describing the protagonist’s condition and livelihood.