Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 37

कार्पटिकौवाच । अस्ति भूमितले ख्यातं नागरं क्षेत्रमुत्तमम् । कुष्ठव्याधिसमाक्रांतो गतोऽहं तत्र भूपते

kārpaṭikauvāca | asti bhūmitale khyātaṃ nāgaraṃ kṣetramuttamam | kuṣṭhavyādhisamākrāṃto gato'haṃ tatra bhūpate

การ์ปฏิกะกล่าวว่า: “บนพื้นพิภพมีเขตศักดิ์สิทธิ์อันเลื่องชื่อและประเสริฐชื่อว่า ‘นาคระ’ ข้าแต่พระราชา เมื่อข้าถูกโรคเรื้อนครอบงำ ข้าจึงไปยังที่นั้น”

कार्पटिकःthe mendicant (kārpaṭika)
कार्पटिकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्पटिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (masculine nominative singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम् (3rd person singular, perfect)
अस्तिthere is
अस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम् (3rd person singular, present)
भूमितलेon the surface of the earth
भूमितले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूमेः तलम्) (neuter locative singular)
ख्यातम्renowned
ख्यातम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootख्यात (कृदन्त; ख्या-धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (neuter nominative/accusative singular; renowned)
नागरम्Nāgara (named Nāgara)
नागरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनागर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (neuter nom/acc singular; adjective)
क्षेत्रम्region, sacred area
क्षेत्रम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter nominative/accusative singular)
उत्तमम्excellent, best
उत्तमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (neuter nom/acc singular; adjective)
कुष्ठव्याधिसमाक्रान्तःafflicted with leprosy
कुष्ठव्याधिसमाक्रान्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकुष्ठ (प्रातिपदिक) + व्याधि (प्रातिपदिक) + सम् + आ + क्रान्त (कृदन्त; क्रम्-धातोः क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (कुष्ठ-व्याधिना समाक्रान्तः) (masculine nominative singular; afflicted by leprosy-disease)
गतःgone
गतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त; गम्-धातोः क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle; nominative singular)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (nominative singular pronoun)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (indeclinable; there)
भूपतेO king
भूपते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (masculine vocative singular)

Kārpaṭika (ascetic/pilgrim narrator)

Tirtha: Nāgara-kṣetra

Type: kshetra

Listener: King

Scene: Kārpaṭika, marked by leprosy, arrives at a famed kṣetra—seen as a sacred landscape with ghats/shrines—conveying both suffering and hope.

N
Nāgara-kṣetra

FAQs

Even severe suffering can become a doorway to Dharma when one turns toward tīrtha-yātrā with faith and humility.

The broader sacred region is Nāgara-kṣetra, within which the praised tīrtha is later specified.

Pilgrimage to the sacred kṣetra is implied; the detailed prescription (snāna on Saptamī/Sunday) follows in later verses.