Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 75

अत्र यः कुरुते स्नानं धृत्वा मनसि दुर्लभम् । किंचिद्वस्तु समग्रं तु तस्य संपत्स्यते विभो

atra yaḥ kurute snānaṃ dhṛtvā manasi durlabham | kiṃcidvastu samagraṃ tu tasya saṃpatsyate vibho

“ข้าแต่วิภุ ผู้ใดอาบน้ำ ณ ที่นี้ โดยตั้งไว้ในใจซึ่งความปรารถนาที่ได้ยาก ผู้นั้นย่อมได้สิ่งนั้นโดยครบถ้วนแน่นอน”

अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
कुरुतेdoes/performs
कुरुते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
स्नानम्bath
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
धृत्वाhaving held/kept
धृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootधृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)
मनसिin the mind
मनसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
दुर्लभम्rare/difficult to obtain
दुर्लभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (किंचित् वस्तु)
किंचित्some
किंचित्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकिंचित् (सर्वनाम/अव्यय-प्रयोग)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चित-परिमाणवाचक (some) विशेषणम् (वस्तु)
वस्तुthing/object
वस्तु:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवस्तु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समग्रम्complete/entire
समग्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वस्तु)
तुindeed/but
तु:
Discourse (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrast/emphasis)
तस्यfor him/of him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
संपत्स्यतेwill be obtained/come to pass
संपत्स्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + पद् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
विभोO mighty one
विभो:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Śaṅkha

Tirtha: Śaṅkha-jalāśaya (implied)

Type: kund

Listener: Mahēśvara (Śiva)

Scene: Pilgrims descend steps into a sacred pond; one bather holds a focused inner vow (saṅkalpa) while priests and devotees perform simple offerings; the atmosphere suggests wish-fulfillment sanctity.

V
Vibhu (Śiva)
T
Tīrtha (implied)
S
Snāna

FAQs

Tīrtha-snāna joined with focused intention (saṅkalpa) is presented as a dharmic means to fulfillment.

The same Nāgara Khaṇḍa tīrtha and its sacred waters (jalāśaya) referenced in the surrounding verses.

Snāna (ritual bathing) at the site, performed with a deliberate mental resolve regarding one’s aim.