Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 80

ततो भीताः सुराः सर्वे सस्पर्धैर्मानुषैर्वृताः । प्रोचुः पुरंदरं गत्वा व्यथया प्रया युताः

tato bhītāḥ surāḥ sarve saspardhairmānuṣairvṛtāḥ | procuḥ puraṃdaraṃ gatvā vyathayā prayā yutāḥ

ครั้นแล้วเหล่าเทวะทั้งปวงหวาดหวั่น ถูกมนุษย์ผู้เต็มด้วยการชิงดีชิงเด่นห้อมล้อม จึงไปเฝ้าปุรันทร (อินทรา) และกราบทูลความทุกข์ด้วยใจร้อนรน

ततःthen
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय/तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय; तस्मात्-अर्थे (then/thereupon)
भीताःafraid
भीताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभी (धातु) → bhīta (क्त-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (frightened)
सुराःgods
सुराः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
स-स्पर्धैःwith rivalry
स-स्पर्धैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootsa (अव्यय/उपसर्गार्थ) + spardha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; सह-सम्बन्धे (with rivalry/competitive)
मानुषैःby humans
मानुषैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmānuṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
वृताःsurrounded
वृताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृ (धातु) → vṛta (क्त-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (surrounded)
प्रोचुःsaid/spoke
प्रोचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
पुरन्दरम्Purandara (Indra)
पुरन्दरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpurandara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; इन्द्र-नाम
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriya (Conjunctive action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootगम् (धातु) → gatvā (क्त्वा-प्रत्यय, अव्ययभाव-कृदन्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वक्रिया (having gone)
व्यथयाwith distress
व्यथया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvyathā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
प्रयाwith effort/strain
प्रया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootprayā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; (पाठभेद/अर्थ: प्रयत्न/प्रयास)
युताःendowed (with)
युताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) → yuta (क्त-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (endowed/combined)

Skanda (deduced)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (implied)

Type: kshetra

Scene: A host of devas, alarmed, surrounded by assertive humans; they fly to Indra’s jeweled hall and speak with troubled faces.

S
Suras (Devas)
P
Purandara (Indra)
H
Humans (Mānuṣas)

FAQs

Extraordinary tīrtha-merit can invert worldly hierarchies, prompting devas to seek counsel when dharma-balance seems threatened.

The surrounding passage points to the Hāṭakeśvara/Gautameśvara sacred region whose merit empowers visitors.

No direct ritual is prescribed; the verse sets narrative context (devas approaching Indra).