Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

विश्वामित्र उवाच । श्रूयतामभिधास्यामि कथा मेनां धराधिप । पंचरात्रात्परं शक्रो यथा न स्याद्धरातले

viśvāmitra uvāca | śrūyatāmabhidhāsyāmi kathā menāṃ dharādhipa | paṃcarātrātparaṃ śakro yathā na syāddharātale

วิศวามิตรกล่าวว่า: จงฟังเถิด โอ้เจ้าแห่งแผ่นดิน เราจักเล่าเรื่องนี้แก่ท่าน เพื่อให้ประจักษ์ว่าเหตุใดศักระจึงมิได้พำนักบนโลกเกินกว่าห้าราตรี

विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — speaker name
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — “said”
श्रूयताम्let (it) be heard
श्रूयताम्:
Kriyā (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग — “let it be heard”
अभिधास्यामिI will narrate
अभिधास्यामि:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-धा (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन, परस्मैपद — “I shall narrate”
कथाम्story
कथाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — “story”
एनाम्this
एनाम्:
Viśeṣaṇa (Appositive/विशेषण)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — demonstrative “this (her/this one)” referring to कथाम्
धराधिपO lord of the earth
धराधिप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootधरा (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — vocative; तत्पुरुष (षष्ठी) “lord of the earth”
पञ्चरात्रात्after five nights
पञ्चरात्रात्:
Apādāna (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootपञ्च (प्रातिपदिक) + रात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन — ablative “after five nights”; द्विगु-समास
परम्after
परम्:
Sambandha (Postposition-like/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग (उपसर्गार्थ/कालवाचक) — “after/beyond” (used with ablative)
शक्रःIndra
शक्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — “Indra”
यथाso that
यथा:
Sambandha (Purpose/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय (उद्देश्य/प्रयोजन) — “so that”
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध)
स्यात्would be
स्यात्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन — “would be/might be”
धरातलेon earth
धरातले:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरातल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन — “on earth”

Viśvāmitra

Listener: dharādhipa (Ānarta/king)

Scene: Viśvāmitra, composed and radiant, addresses the king, inviting him to listen; the atmosphere shifts from questioning to instruction.

V
Viśvāmitra
Ś
Śakra (Indra)
Ā
Ānarta (implied listener)

FAQs

Purāṇic narratives teach causality: actions produce constraints, and even gods face consequences that shape their freedom.

Not named in this line; it introduces the explanatory kathā within Tīrthamāhātmya.

None; the verse functions as a narrative transition into the teaching.