Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 101

क्षयाहे चाऽपि संजाते विश्वेदेवैर्विना कृतम् । नागरस्य शुभं श्राद्धं वचनान्मे भविष्यति

kṣayāhe cā'pi saṃjāte viśvedevairvinā kṛtam | nāgarasya śubhaṃ śrāddhaṃ vacanānme bhaviṣyati

แม้เมื่อเกิด “กษยาหะ” (วันที่ถูกลดทอนตามปฏิทิน) ศราทธะนาคระอันเป็นมงคลที่ทำโดยไม่อาศัยหมู่วิศวเทวะ ก็จักสัมฤทธิ์ผลด้วยพระวาจาของเรา

क्षयाहेon the kṣayāha day
क्षयाहे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षयाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'क्षयस्य अहः' (day of kṣaya/inauspicious day)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थ (particle: 'also/even')
संजातेwhen it has occurred/arisen
संजाते:
Adhikarana (Circumstance/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम्+√जन् (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) 'संजात', नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
विश्वेदेवैःwith the Viśvedevas
विश्वेदेवैः:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootविश्वे देवाः (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन
विनाwithout
विना:
Sambandha (Exclusion/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय; वियोगार्थक उपपद (without)
कृतम्done, performed
कृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (श्राद्धम् इत्यस्य विशेषण)
नागरस्यof Nāgara
नागरस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
शुभम्auspicious
शुभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (श्राद्धम्)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
वचनात्from (my) word; because of the statement
वचनात्:
Hetu (Cause/Reason/हेतु)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति (Gen./Dat. 6th/4th), एकवचन; अत्र षष्ठी (my)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद

Brahmā

Tirtha: Nāgara śrāddha (kṣayāha exception)

Type: kshetra

Listener: Indra (Devendra)

Scene: Brahmā proclaims that even on a kṣayāha, the auspicious Nāgara śrāddha—done without Viśvedevās in the sanctioned context—will succeed; a calendar motif and ritual scene underscore certainty amid time-anomaly.

V
Viśvedevāḥ
K
Kṣayāha
N
Nāgara (tradition/region)
Ś
Śrāddha

FAQs

Ritual merit depends on divine/śāstric authorization; even calendrical complications are resolved through dharmic ordinance.

The emphasis is on the Nāgara tradition within the Nāgarakhaṇḍa framework; no single named tirtha appears in this line.

On kṣayāha, a Nāgara śrāddha done without Viśvedevās is declared auspicious and valid.