Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

हिमवंतं समुद्दिश्य प्रस्थितस्त्वरयाऽन्वितः । वासुदेवोऽपि राजेंद्र क्षीराब्धिमगमत्तदा

himavaṃtaṃ samuddiśya prasthitastvarayā'nvitaḥ | vāsudevo'pi rājeṃdra kṣīrābdhimagamattadā

เขาออกเดินทางไปยังหิมวานด้วยความเร่งรีบ. และข้าแต่พระราชา ในกาลนั้นเอง วาสุเทวะก็เสด็จไปยังเกษีราบธิ คือมหาสมุทรน้ำนม

हिमवन्तम्Himālaya
हिमवन्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहिमवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; पर्वतनाम
समुद्दिश्यhaving set (his aim) toward
समुद्दिश्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्+उद्+दिश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तः (absolutive/gerund); ‘having aimed at/heading towards’
प्रस्थितःdeparted
प्रस्थितः:
Kriyā (Action/result/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्तः, पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘departed’
त्वरयाwith haste
त्वरया:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्वरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्
अन्वितःaccompanied by
अन्वितः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक; अनु+इ धातोः क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त-भूतकृदन्तः, पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘त्वरया’ इति सह (endowed with)
वासुदेवःVāsudeva (Kṛṣṇa)
वासुदेवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम्
अपिalso
अपि:
Nipāta (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपातः; समुच्चये (also)
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजेन्द्र (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन-प्रयोगः (vocative), एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः (राज्ञां इन्द्रः)
क्षीराब्धिम्the Milk Ocean
क्षीराब्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक) + अब्धि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (क्षीरस्य अब्धिः); पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्
अगमत्went
अगमत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलङ्-लकारः (imperfect/past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
तदाthen
तदा:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (then)

Unspecified in snippet (narrative voice within the dialogue)

Tirtha: Himavān / Kṣīrābdhi

Type: peak

Listener: rājendra (king) (as addressed)

Scene: Two simultaneous divine journeys: one hastens toward the Himalaya; Vāsudeva proceeds to the Ocean of Milk—suggesting coordinated cosmic action.

H
Himavān (Himalaya)
V
Vāsudeva (Viṣṇu)
K
Kṣīrābdhi (Ocean of Milk)

FAQs

Divine action in Purāṇas often unfolds through sacred geographies—Himālaya and Kṣīrābdhi—linking place, power, and dharma.

Himavān (Himalaya) and Kṣīrābdhi are invoked as sacred cosmic locations within the narrative frame.

None; it is narrative movement setting up subsequent events.