Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 163

स त्वं धटं समारुह्य ब्राह्मण्यार्थं च केवलम् । शुद्धिं प्राप्य ततो भोगान्भुंक्ष्वात्रस्थोऽपि केवलम्

sa tvaṃ dhaṭaṃ samāruhya brāhmaṇyārthaṃ ca kevalam | śuddhiṃ prāpya tato bhogānbhuṃkṣvātrastho'pi kevalam

ฉะนั้น จงขึ้นสู่ธฏะเพื่อมุ่งได้ฐานะพราหมณ์แต่เพียงอย่างเดียว ครั้นได้ความบริสุทธิ์แล้ว จงเสวยภักษาหารอันชอบธรรม ณ ที่นี้ตามกฎเกณฑ์เท่านั้น

saḥhe/that (person)
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, मध्यमपुरुष; प्रथमा (1st), एकवचन
dhaṭamthe dhaṭa (vessel/rite)
dhaṭam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdhaṭa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
samāruhyahaving mounted
samāruhya:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ā-√ruh (धातु) + lyap (ल्यप्)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); ‘having mounted/ascended’
brāhmaṇya-arthamfor (attaining) brahminhood
brāhmaṇya-artham:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇya (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ब्राह्मण्यस्य अर्थः = for brahminhood/status); पुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
kevalamonly/solely
kevalam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkevala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd) एकवचन; brāhmaṇyārtham इत्यस्य विशेषण/अवधारण
śuddhimpurification
śuddhim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśuddhi (प्रातिपदik)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
prāpyahaving obtained
prāpya:
Kriya (Prior action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√āp (धातु) + lyap (ल्यप्)
Formल्यपन्त अव्ययकृदन्त (absolutive); ‘having obtained’
tataḥthen/thereafter
tataḥ:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (thereafter)
bhogānenjoyments
bhogān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhoga (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
bhuṅkṣvaenjoy (you)
bhuṅkṣva:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhuj (धातु)
Formलोट् (imperative), आत्मनेपद; मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
atra-sthaḥstaying here
atra-sthaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootatra (अव्यय) + stha (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अत्र स्थितः = staying here); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; त्वम् इति विशेषण
apialso/even
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक-अव्यय (also/even)
kevalamonly
kevalam:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkevala (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् अव्यय-प्रयोग (adverbial ‘only’); अव्ययार्थे नपुंसक-एकवचन-रूपप्रयोग

Brāhmaṇas instructing the pilgrim

Type: kshetra

Scene: A ritual ‘dhaṭa’ (pillar/raised structure or framed gateway) stands in the courtyard; the petitioner climbs/mounts it as instructed, watched by brāhmaṇas; the act symbolizes crossing into purified status.

B
Brāhmaṇa
B
brāhmaṇya
Ś
śuddhi
D
dhaṭa

FAQs

Purification is not merely symbolic; it restores dharmic standing and regulated participation in the community.

The verse continues the tīrtha-based śuddhi narrative; the specific tīrtha name is not present in this line.

The instruction is to perform the dhaṭa-related act (ascending/mounting the dhaṭa) to obtain śuddhi and recognized brāhmaṇya.