Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 158

गर्भाष्टमे पिता मह्यं वर्षे मृत्युं गतस्ततः । ततः सा तं समादाय जननी मे पतिव्रता । मां त्यक्त्वा दुःखितं दीनं प्रविष्टा हव्यवाहनम्

garbhāṣṭame pitā mahyaṃ varṣe mṛtyuṃ gatastataḥ | tataḥ sā taṃ samādāya jananī me pativratā | māṃ tyaktvā duḥkhitaṃ dīnaṃ praviṣṭā havyavāhanam

“เมื่อข้าพเจ้าอายุได้แปดปี บิดาของข้าพเจ้าก็ถึงมรณา; แล้วมารดาของข้าพเจ้า ผู้ซื่อสัตย์ต่อสามี ได้นำท่านไปประกอบพิธีศพ และทิ้งข้าพเจ้าไว้ด้วยความทุกข์ยากอ้างว้าง ก่อนจะก้าวเข้าสู่กองไฟ”

गर्भाष्टमेin the eighth (month) of pregnancy
गर्भाष्टमे:
Adhikarana (Locus/time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootगर्भ + अष्टम (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (अधिकरण); एकवचन; तत्पुरुषः (गर्भस्य अष्टमे)
पिताfather
पिता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (कर्ता); एकवचन
मह्यम्to me/of mine
मह्यम्:
Sampradana (Dative/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; चतुर्थी (सम्प्रदान); एकवचन
वर्षेin the year
वर्षे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (अधिकरण); एकवचन
मृत्युम्death
मृत्युम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (कर्म); एकवचन
गतःwent/attained
गतः:
Kriya (State/result/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
ततःthen/thereupon
ततः:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/तदनन्तरम् (thereupon/then)
ततःafter that
ततः:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तरम् (after that)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (कर्ता); एकवचन
तम्him
तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (कर्म); एकवचन
समादायhaving taken (him)
समादाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootसम्-आ-दा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया (having taken)
जननीmother
जननी:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootजननी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (कर्ता); एकवचन
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; षष्ठी (सम्बन्ध); एकवचन (enclitic)
पतिव्रताdevoted to her husband
पतिव्रता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपति + व्रत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; तत्पुरुषः (पतेः व्रतं यस्याः)
माम्me
माम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; द्वितीया (कर्म); एकवचन
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वक्रिया (having abandoned)
दुःखितम्sorrowful
दुःखितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (माम्)
दीनम्wretched
दीनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदीन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (माम्)
प्रविष्टाentered
प्रविष्टा:
Kriya (Action/result/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
हव्यवाहनम्the fire (carrier of oblations)
हव्यवाहनम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहव्य + वाहन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (कर्म); एकवचन; तत्पुरुषः (हव्यं वहति इति)

The pilgrim/unknown man speaking to the Brāhmaṇas

Scene: The speaker recounts childhood tragedy: father’s death when he was eight; mother, devoted, enters the funeral fire, leaving the child bereft—an intense flashback within the sacred assembly.

A
Agni (havyavāhana)
P
pativratā
P
pitṛ-mṛtyu

FAQs

Worldly loss and impermanence can become the catalyst for detachment and a dharmic search for purification and meaning.

This verse provides personal history; the tīrtha setting frames the confession but no particular site is named in this line.

It alludes to funeral rites and the mother’s entry into fire (a severe vow), presented as part of the narrative background.