Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 117

ततो देशांतरं दुःखाद्भ्रममाण इतस्ततः । चमत्कारपुरं प्राप्तो द्विजरूपं समाश्रितः । स स्नाति सर्वकृत्येषु भिक्षान्नकृतभोजनः

tato deśāṃtaraṃ duḥkhādbhramamāṇa itastataḥ | camatkārapuraṃ prāpto dvijarūpaṃ samāśritaḥ | sa snāti sarvakṛtyeṣu bhikṣānnakṛtabhojanaḥ

ต่อมาเขาถูกความทุกข์ครอบงำ จึงเร่ร่อนจากถิ่นสู่ถิ่น ครั้นถึงเมืองจมัตการปุระ เขาอาศัยเพศเป็นทวิชะ (พราหมณ์) เขาชำระกายด้วยการอาบน้ำเพื่อกิจธรรมทุกประการ และดำรงชีพด้วยอาหารที่ได้จากบิณฑบาต

ततःthen, thereafter
ततः:
Discourse/Temporal (काल/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमसूचक (then/from there)
देशान्तरम्another country/place
देशान्तरम्:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेश-अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (देशस्य अन्तरम्/अन्यः देशः)
दुःखात्from sorrow; due to suffering
दुःखात्:
Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
भ्रममाणःwandering
भ्रममाणः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootभ्रम् (√भ्रम् भ्रमणे)
Formकृदन्तः वर्तमानकाले शानच् (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इतस्ततःhere and there
इतस्ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइतस्-ततस् (अव्यय)
Formअव्यय; द्वन्द्व-समासः (इतस् + ततस्); दिशावाचक क्रियाविशेषण (hither and thither)
चमत्कारपुरम्to the city named Camatkāra
चमत्कारपुरम्:
Karma (Object/goal/कर्म)
TypeNoun
Rootचमत्कार-पुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (चमत्कार-नामकं पुरम्)
प्राप्तःhaving reached
प्राप्तः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (√आप् प्राप्तौ)
Formकृदन्तः भूतकालिक क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
द्विजरूपम्the form of a Brahmin
द्विजरूपम्:
Karma (Object of ‘समाश्रितः’/कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज-रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (द्विजस्य रूपम्)
समाश्रितःhaving assumed/taken refuge in
समाश्रितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-श्रि (√श्रि श्रयणे)
Formकृदन्तः भूतकालिक क्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
स्नातिbathes
स्नाति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (√स्ना स्नाने)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
सर्वकृत्येषुin all rites/duties
सर्वकृत्येषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्व-कृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (सर्वाणि कृत्यानि)
भिक्षान्नकृतभोजनःone whose meal is made of alms-food
भिक्षान्नकृतभोजनः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभिक्षा-अन्न-कृत-भोजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः तत्पुरुषः; कृदन्त-आधारः क्त (√कृ ‘to do’ → कृत) — ‘भिक्षान्नेन कृतं भोजनं यस्य’

Unspecified (Nāgarakhaṇḍa narrative voice; likely Sūta-like narrator)

Tirtha: Camatkārapura

Type: kshetra

Listener: pārthiva (king)

Scene: A weary wanderer moves across varied landscapes, then enters Camatkārapura; he dons a brāhmaṇa’s simple attire, bathes at a ghat, and receives alms in a quiet street near a shrine.

C
Camatkārapura

FAQs

Sorrow can become a catalyst for dharmic discipline—pilgrimage, purity through snāna, and humble living by bhikṣā.

Camatkārapura is explicitly named as the place reached in this narrative segment.

Snāna (ritual bathing) connected to daily/occasional duties and sustenance through bhikṣā (alms).