Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 57

ततः कृच्छ्रव्रतं चक्रे ततः सांतपनं च सा । षष्ठान्नकालभोज्या च सा चाभूद्वत्सरत्रयम्

tataḥ kṛcchravrataṃ cakre tataḥ sāṃtapanaṃ ca sā | ṣaṣṭhānnakālabhojyā ca sā cābhūdvatsaratrayam

แล้วนางได้ปฏิบัติพรต “กฤจฉระ” ต่อจากนั้นจึงปฏิบัติพรต “สางตปนะ” อีกด้วย และตลอดสามปีนางรับประทานอาหารได้เพียงในกาลแห่งภัตตะครั้งที่หกเท่านั้น ด้วยความสำรวมอันเคร่งครัด

ततःthereafter
ततः:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal adverbial/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्/सम्बन्धबोधकः) = ‘तस्मात्/तदनन्तरम्’ (thereafter)
कृच्छ्रव्रतम्the kṛcchra vow
कृच्छ्रव्रतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṛcchra (प्रातिपदिक) + vrata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कृच्छ्रं नाम व्रतम्)
चक्रेperformed
चक्रे:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपदम्
ततःthen
ततः:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal adverbial/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्) = ‘तदनन्तरम्’
सांतपनम्the sāṃtapana (penance/vow)
सांतपनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsāṃtapana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक-निपातः) = ‘and’
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
षष्ठान्नकालभोज्याone who ate at the sixth meal-time
षष्ठान्नकालभोज्या:
Viśeṣaṇa (Adjectival to ‘सा’)
TypeAdjective
Rootṣaṣṭha (प्रातिपदिक) + anna (प्रातिपदिक) + kāla (प्रातिपदिक) + bhojya (प्रातिपदिक/कृदन्त-भाव)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता-विशेषण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (षष्ठे अन्नकाले भोज्या = ‘to be eaten at the sixth meal-time’)
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक)
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलुङ् (अद्यतनभूत/Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
वत्सरत्रयम्for three years
वत्सरत्रयम्:
Kāla-adhikaraṇa (Duration/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootvatsara (प्रातिपदिक) + traya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कालपरिमाण-उपपद), एकवचन; समासः—द्विगुः (त्रयो वत्सराः)

Sūta (narrative continuation)

Type: kund

Scene: A devoted woman performing severe vows: sparse meal at prescribed time, simple garments, prayerful posture near a sacred water-body; attendants or sages observing her discipline.

K
Kṛcchra
S
Sāṃtapana

FAQs

Steady, escalating austerities—undertaken over years—are portrayed as a path of purification and spiritual power.

The verse continues the tīrtha-context narrative but focuses on the vows rather than naming the site.

Kṛcchra-vrata, Sāṃtapana-vrata, and a prolonged regimen of highly restricted eating.