Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 61

ब्राह्मणस्यास्य शुद्ध्यर्थमप्ययुपायः सुखावहः । विद्यमानोऽपि नास्त्येव मतिरेषा स्थिता मम

brāhmaṇasyāsya śuddhyarthamapyayupāyaḥ sukhāvahaḥ | vidyamāno'pi nāstyeva matireṣā sthitā mama

เพื่อความบริสุทธิ์ของพราหมณ์ผู้นี้ มีอุบายอันนำความผาสุกอยู่จริง; แต่แม้มีอยู่ก็ประหนึ่งว่าไม่มี—ความดำรินี้ตั้งมั่นแน่วแน่ในใจเรา

ब्राह्मणस्यof the brāhmaṇa
ब्राह्मणस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
अस्यof this (person)
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
शुद्धि-अर्थम्for (the purpose of) purification
शुद्धि-अर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootशुद्धि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शुद्धेः अर्थः)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
उपायःmeans, method
उपायः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
सुख-आवहःbringing happiness
सुख-आवहः:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुख (प्रातिपदिक) + आवह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (सुखम् आवहति इति)
विद्यमानःexisting, being present
विद्यमानः:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविद् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle, Parasmaipada sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अपिeven though
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
मतिःthought, understanding
मतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
एषाthis
एषा:
Visheshana (Pronominal qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
स्थितāfixed, established
स्थितā:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ममof me / my
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

Bhartṛyajña

Listener: Brāhmaṇas/assembly (dvijātayaḥ)

Scene: A thoughtful ritualist/sage pauses in a tīrtha-assembly, expressing that a known means of purification feels inaccessible; brāhmaṇas listen, sensing a dharma dilemma.

B
Bhartṛyajña

FAQs

Dharma can involve subtle conditions—remedies may exist in principle yet be constrained by circumstances, intent, or proper authority.

Not specified in this verse; the focus is on the logic of purification within a tīrtha-oriented narrative.

A ‘means of purification’ is acknowledged but not detailed here.