Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 56

अहं विडंबिता यस्मादत्रानीय त्वया विधे । पुरतो देवपत्नीनां देवानां च द्विजन्मनाम् । तस्मात्पूजां न ते कश्चित्सांप्रतं प्रकरिष्यति

ahaṃ viḍaṃbitā yasmādatrānīya tvayā vidhe | purato devapatnīnāṃ devānāṃ ca dvijanmanām | tasmātpūjāṃ na te kaścitsāṃprataṃ prakariṣyati

โอ้ วิธี เพราะท่านพาข้ามายังที่นี้ ข้าถูกเยาะเย้ยต่อหน้าเทวีชายาของเหล่าเทพ ต่อหน้าเหล่าเทพ และต่อหน้าทวิชะทั้งหลาย ดังนั้นบัดนี้จะไม่มีผู้ใดประกอบปูชาเพื่อเป็นเกียรติแก่ท่าน

अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विडंबिताmocked/insulted
विडंबिता:
Karta (Subject-complement)
TypeAdjective
Rootविडंबित (कृदन्त, √डम्ब्/विडम्ब्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘mocked/insulted’
यस्मात्because
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; ‘because of which/from which’
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb) ‘here’
आनीयhaving brought
आनीय:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootआ-नी (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund) ‘having brought’
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘by you’
विधेO Vidhi (Brahmā)
विधे:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; ‘O Brahmā/ordainer’
पुरतःin front of
पुरतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरतः (अव्यय)
Formअव्यय; स्थानवाचक (in front of)
देवपत्नीनाम्of the gods’ wives
देवपत्नीनाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + पत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘wives of the gods’
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
द्विजन्मनाम्of the twice-born
द्विजन्मनाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootद्वि (संख्या) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहिः ‘those who are twice-born (ब्राह्मणादयः)’
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/Result marker)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति हेत्वर्थे अव्ययीभूत-प्रयोगः; ‘therefore/from that reason’
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
not
:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; ‘to you/for you’
कश्चित्anyone
कश्चित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अनिश्चितार्थक ‘anyone’
सांप्रतम्now
सांप्रतम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसांप्रतम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (now/at present)
प्रकरिष्यतिwill perform
प्रकरिष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√कृ (धातु)
Formलृट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Unspecified (likely the same female speaker continuing, addressing ‘Vidhe’)

Type: kshetra

Scene: A sacred assembly: Brahmā (Vidhī) stands before devas, their consorts, and dvijas; a wronged woman speaks with wounded dignity, declaring withdrawal of worship; the atmosphere is tense, ceremonial, and judgmental.

V
Vidhī
D
Devapatnī
D
Dvijanman

FAQs

Adharma committed publicly in sacred company brings disgrace and loss of religious honor; worship and respect depend upon dharmic conduct.

The verse does not name a specific tīrtha; it underscores the moral purity expected in tīrtha contexts and sacred gatherings.

It references pūjā (worship) indirectly—stating that due to disgrace, worship in the addressee’s honor will not be performed.