Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 54

एतत्पुनर्महद्दुःखं यदाभीरी विगर्हिता । वेश्येव नष्टचारित्रा त्वयोढा बहुभर्तृका

etatpunarmahadduḥkhaṃ yadābhīrī vigarhitā | veśyeva naṣṭacāritrā tvayoḍhā bahubhartṛkā

แต่ความทุกข์ที่ยิ่งกว่านั้นคือสตรีอาภีรีถูกติฉินนินทา; ประหนึ่งหญิงคณิกา ความประพฤติของนางพินาศ—เมื่อแต่งกับเจ้า นางกลับถูกกล่าวหาว่ามีสามีหลายคน

etatthis
etat:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootetad (एतद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण; नपुंसकलिङ्ग (n), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (sg)
punaragain; further
punar:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरर्थक (adverb: again/further)
mahatgreat
mahat:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
duḥkhamsorrow
duḥkham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootduḥkha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (sg)
yatthat (namely)
yat:
Sambandha (Clause linker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyad (यद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक यद्-शब्दः; अत्र अव्ययवत् (relative particle) ‘यत्’ = that/which
ābhīrīan Ābhīrī woman (cowherdess/Ābhīra woman)
ābhīrī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootābhīrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg)
vigarhitāis censured; is condemned
vigarhitā:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमाना)
TypeAdjective
Rootvi-garh (वि-गर्ह् धातु)
Formक्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग (f), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg)
veśyāa courtesan; prostitute
veśyā:
Upamāna (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootveśyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg)
ivalike
iva:
Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (comparative particle)
naṣṭa-cāritrāof ruined character
naṣṭa-cāritrā:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमाना)
TypeAdjective
Rootnaṣṭa (कृदन्त from naś धातु) + cāritra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारयभाव: ‘नष्टं चारित्रं यस्याः’); स्त्रीलिङ्ग (f), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg); विशेषण
tvayāby you
tvayā:
Kartr̥/Hetu (Agent/Instrument/कर्ता-हेतु)
TypeNoun
Rootyusmad (युष्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (Instr. 3), एकवचन (sg)
ūḍhāmarried (to)
ūḍhā:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमाना)
TypeAdjective
Rootvah (वह् धातु)
Formक्त (past passive participle) ‘ऊढ’ = married/taken (in marriage); स्त्रीलिङ्ग (f), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg)
bahu-bhartṛkāhaving many husbands
bahu-bhartṛkā:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमाना)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक) + bhartṛ (प्रातिपदिक) + -ka (तद्धित)
Formबहुव्रीहि-समास (‘बहवः भर्तारः यस्याः’); स्त्रीलिङ्ग (f), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg); विशेषण

Unspecified (likely the same lamenting female voice continuing the complaint)

Scene: A lament scene: an Ābhīrī woman sits with head covered, eyes downcast; villagers whisper in the background; the man stands as the cause of scandal; the imagery contrasts her dignity with the cruel label ‘like a courtesan’ imposed by society.

Ā
Ābhīrī

FAQs

Adharma harms not only the actor but also the innocent, destroying reputation and social dignity—an obstacle to spiritual merit.

No site is named in this verse; it is part of a broader tīrtha-māhātmya narrative emphasizing moral qualification.

None; it is a lament highlighting consequences of misconduct.