Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 40

अवश्यं यदि ते कार्यं भार्यया परया मखे । त्वया वा ब्राह्मणी कापि प्रख्याता भुवनत्रये

avaśyaṃ yadi te kāryaṃ bhāryayā parayā makhe | tvayā vā brāhmaṇī kāpi prakhyātā bhuvanatraye

หากท่านจำเป็นต้องมีภรรยาเพื่อการบูชายัญ ก็จงเลือกหญิงพราหมณ์ผู้มีชื่อเสียงในสามโลกเถิด

अवश्यम्certainly, necessarily
अवश्यम्:
Sambandha (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअवश्यम् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण/adverb): ‘नित्यम्/निश्चितम्’
यदिif
यदि:
Sambandha (Conditional marker/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/शर्तसूचक conjunction): ‘if’
तेyour
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/genitive) एकवचन; ‘तव/ते’
कार्यम्task, duty, thing to be done
कार्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक; कृ धातोः क्तव्य/यत्-प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd) एकवचन; ‘कार्यं’
भार्ययाby/with (a) wife
भार्यया:
Karana (Instrument/साधन)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental) एकवचन
परयाanother, different
परया:
Karana (Qualifier of instrument/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd) एकवचन; विशेषणम् (भार्यया)
मखेin the sacrifice/ritual
मखे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative) एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Agent-instrument in passive sense/करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (3rd/instrumental) एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (Disjunction/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय (विकल्पसूचक particle): ‘or’
ब्राह्मणीa Brahmin woman
ब्राह्मणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative) एकवचन
कापिsome (woman)
कापि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootका (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अपि (अव्यय)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st) एकवचन; अनिश्चितार्थक ‘some’; ‘अपि’ निपात-सम्बद्ध
प्रख्याताwell-known, famed
प्रख्याता:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-ख्यात (ख्यात/ख्या धातोः क्त-प्रत्ययान्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त-विशेषण; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st) एकवचन; (ब्राह्मणी/का) विशेषणम्
भुवनत्रयेin the three worlds
भुवनत्रये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभुवन + त्रय (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative) एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘त्रयाणां भुवनानाम्’ = in the three worlds)

Unspecified (Nāgarakhaṇḍa narrative voice; admonitory dialogue context)

Type: kshetra

Scene: A tense sacrificial setting: a yajña-vedi with priests, ladles, and fire; a speaker gestures firmly, insisting on a qualified brāhmaṇī consort for the rite; onlookers show concern about propriety.

FAQs

Ritual acts must be supported by propriety and dhārmic suitability, not by impulsive or improper choices.

Not specified in the verse; the setting is within Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

It alludes to the requirement of an appropriate spouse/partner in the context of a yajña (sacrifice).