Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 34

प्रेतपक्षस्य दर्शायां यस्तस्यां श्राद्धमाचरेत् । कालशाकेन विप्रेंद्रास्तथारण्योद्भवैस्तिलैः

pretapakṣasya darśāyāṃ yastasyāṃ śrāddhamācaret | kālaśākena vipreṃdrāstathāraṇyodbhavaistilaiḥ

โอ้พราหมณ์ผู้ประเสริฐ ผู้ใดประกอบพิธีศราทธะ ณ ที่นั้น ในวันทัรศา (วันเดือนดับ) แห่งเปรตปักษะ โดยใช้ผักกาลศากะ (kālaśāka) และงาดำที่งอกในป่า—

प्रेतपक्षस्यof the fortnight of the departed (Pitṛpakṣa)
प्रेतपक्षस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootप्रेत (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (प्रेतानां पक्षः)
दर्शायाम्on the new-moon day (darśā)
दर्शायाम्:
अधिकरण (Time-locative)
TypeNoun
Rootदर्शा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
यःwhoever
यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
तस्याम्in that (well/place)
तस्याम्:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
श्राद्धम्śrāddha (rite)
श्राद्धम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आचरेत्should perform
आचरेत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootआ-चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
कालशाकेनwith kāla-śāka (a kind of herb)
कालशाकेन:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकालशाक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कालं शाकम्/काला-शाकः)
विप्रेंद्राःO best of Brahmins
विप्रेंद्राः:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (विप्राणाम् इन्द्राः)
तथाalso
तथा:
सम्बन्ध (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; ‘also/likewise’
अरण्योद्भवैःarisen in the forest, wild
अरण्योद्भवैः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअरण्य (प्रातिपदिक) + उद्भव (उद्-भू-धातु, क्त/अच्; ‘arisen’)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (अरण्यात् उद्भवाः)
तिलैःwith sesame seeds
तिलैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

Sūta (continuing narration/instructional praise)

Tirtha: Kṛtaghna-preta-tīrtha (kūpikā)

Type: kund

Listener: Śaunaka and sages

Scene: Instructional tableau: brahmins and the patron prepare śrāddha on amāvāsyā of Pitṛpakṣa, arranging kālaśāka and dark sesame gathered from the forest beside the sacred well.

P
Pretapakṣa
D
Darśā (new moon)
Ś
Śrāddha
K
Kālaśāka
F
Forest-born tila (āraṇyodbhava tila)

FAQs

Timing and place amplify dharma—performing śrāddha at the right tīrtha on the right lunar day is praised as especially fruitful.

The renowned kūpikā tīrtha at the plakṣa-tree location, famed for pitṛ-benefit.

Perform śrāddha there on darśā (amāvasyā) during pretapakṣa, using kālaśāka and forest-grown sesame.