Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

तस्मात्तिष्ठध्वमत्रैव रक्षार्थं नगरस्य च । शापव्याजेन युष्माकं वरोऽयं समुपस्थितः

tasmāttiṣṭhadhvamatraiva rakṣārthaṃ nagarasya ca | śāpavyājena yuṣmākaṃ varo'yaṃ samupasthitaḥ

ฉะนั้น จงพำนักอยู่ ณ ที่นี้เพื่อพิทักษ์นคร และภายใต้ข้ออ้างแห่งคำสาป พรประทานนี้ได้มาถึงท่านแล้ว

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/Reason)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ablative used adverbially ‘therefore/from that’
तिष्ठध्वम्stay / stand
तिष्ठध्वम्:
Kriyā (Command)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट्-लकारः (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुषः, बहुवचनम्; आत्मनेपदम्
अत्रhere
अत्र:
Adhikaraṇa (Location)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेश-अव्ययम् (adverb of place: here)
एवindeed / only
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्ययम् (emphatic particle)
रक्षार्थम्for protection
रक्षार्थम्:
Prayojana (Purpose)
TypeNoun
Rootरक्षा + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (‘for the sake of protection’), used adverbially as purpose
नगरस्यof the city
नगरस्य:
Śeṣa (Genitive/Relation)
TypeNoun
Rootनगर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
शापव्याजेनby the pretext of a curse
शापव्याजेन:
Karaṇa (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootशाप + व्याज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (‘pretext of a curse’), instrumental ‘by/under the pretext’
युष्माकम्for you / of you
युष्माकम्:
Śeṣa (Genitive/Relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
वरःa boon
वरः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अयम्this
अयम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; demonstrative qualifying ‘वरः’
समुपस्थितःhas come / is present
समुपस्थितः:
Kriyāviśeṣaṇa/Predicate adjective (to ‘वरः’)
TypeAdjective
Rootसम्-उप-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भूतकृदन्तः (past participle) ‘having arrived/present’

Unspecified in snippet (granting a protective mandate to local devīs/forces)

Type: kshetra

Scene: A commanding instruction: guardians or residents are told to remain in place to protect the city; a symbolic ‘curse’ scroll dissolves into a radiant boon, showing reversal of fortune.

FAQs

What appears adverse (a curse) can conceal divine grace; sacred places are protected through divinely appointed guardians.

The Nāgarakhaṇḍa sacred city itself is foregrounded as a protected dhāma-like space.

No direct ritual; it is a command establishing ongoing protective presence over the city.