Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 33

एकरात्रं वसेद्ग्रामे त्रिरात्रं पत्तने वसेत् । यो याति स यतिः प्रोक्तो योऽन्यो योगविडंबकः

ekarātraṃ vasedgrāme trirātraṃ pattane vaset | yo yāti sa yatiḥ prokto yo'nyo yogaviḍaṃbakaḥ

พึงพักหนึ่งคืนในหมู่บ้าน และสามคืนในเมือง ผู้ที่ยังคงจาริกอยู่เสมอเท่านั้นเรียกว่า “ยติ” แท้; ผู้ใดอื่นเป็นเพียงผู้แสร้งทำโยคะ

ekarātramone night
ekarātram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rooteka + rātra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; द्विगु-समासः (एकं रात्रम्)
vasetshould dwell
vaset:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vas (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
grāmein a village
grāme:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootgrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
trirātramthree nights
trirātram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottri + rātra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि रात्राणि)
pattanein a town
pattane:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootpattana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
vasetshould dwell
vaset:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vas (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधकः (relative pronoun)
yātigoes
yāti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√yā (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देशार्थकः (correlative pronoun)
yatiḥa renunciant
yatiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
proktaḥis said/called
proktaḥ:
Kriya (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootpra + √vac (धातु) → prokta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘कथितः/उक्तः’
yaḥwho
yaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधकः
anyaḥanother (one)
anyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
yoga-viḍambakaḥa mocker/imitator of yoga
yoga-viḍambakaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyoga (प्रातिपदिक) + viḍambaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (योगस्य विडम्बकः)

An ascetic/renunciate narrator within the Tīrthamāhātmya dialogue (speaker not explicitly named in the provided snippet)

Type: kshetra

Scene: A lone yati with staff and waterpot walks onward at dawn, pausing briefly at a village threshold and then leaving a bustling port-town after three nights; behind him, a complacent ‘yoga-pretender’ lingers amid comforts.

FAQs

Authentic renunciation is marked by non-attachment and continual movement, not comfortable settling and display.

This verse gives a yati’s conduct-rule within a pilgrimage setting; it does not name a particular tīrtha.

A conduct prescription for renunciants: limit stays (one night in villages, three in towns) to avoid attachment and dependence.