Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 127

एतस्मिन्नंतरे सर्वे तस्य वाक्यप्रणोदिताः । उत्थिता ऋत्विजो ये च स्वानि स्थानानि भेजिरे । ततः प्रववृते यज्ञः सपुनर्द्विजसत्तमाः । कुर्वता यज्ञकर्माणि होमपूर्वाणि यानि च

etasminnaṃtare sarve tasya vākyapraṇoditāḥ | utthitā ṛtvijo ye ca svāni sthānāni bhejire | tataḥ pravavṛte yajñaḥ sapunardvijasattamāḥ | kurvatā yajñakarmāṇi homapūrvāṇi yāni ca

ครั้นแล้ว ในระหว่างนั้น ทุกคนถูกถ้อยคำของท่านเร้าใจจึงลุกขึ้น และเหล่าฤตวิชก็เข้าประจำที่นั่งของตน จากนั้นพิธียัญญะก็เริ่มดำเนินอีกครั้ง เมื่อเหล่าทวิชผู้ประเสริฐประกอบกิจยัญญะ เริ่มด้วยโหมะคือการบูชาอัคนี และพิธีกรรมที่สืบต่อไป

एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); सर्वनाम
अन्तरेin the interval/meanwhile
अन्तरे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
तस्यof him/his
तस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
वाक्यप्रणोदिताःurged by (his) words
वाक्यप्रणोदिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाक्य (प्रातिपदिक) + प्र-णुद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (वाक्येन प्रणोदिताः), भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
उत्थिताःhaving risen
उत्थिताः:
Karta (Implied subject)
TypeAdjective
Rootउत्-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण/कर्मणि-भाव
ऋत्विजःthe priests
ऋत्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋत्विज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
येwho
ये:
Karta (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
स्वानिtheir own
स्वानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन; विशेषण
स्थानानिplaces/positions
स्थानानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
भेजिरेtook/occupied
भेजिरे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन, आत्मनेपद
ततःthen/thereupon
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb of sequence)
प्रववृतेcommenced/started
प्रववृते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√वृत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
यज्ञःthe sacrifice
यज्ञः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सपुनर्द्विजसत्तमाःalong with the best of the twice-born (brahmins) again
सपुनर्द्विजसत्तमाः:
Sahakari (Associative/सहकारी)
TypeNoun
Rootस (अव्यय/उपसर्गार्थ) + पुनः (अव्यय) + द्विज (प्रातिपदिक) + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (द्विजानां सत्तमाः) पूर्वे 'सपुनः' इति अव्यय-सम्बन्धः; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
कुर्वताम्of those performing
कुर्वताम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; 'कुर्वताम्' = of those who are performing
यज्ञकर्माणिsacrificial acts/rites
यज्ञकर्माणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (यज्ञस्य कर्माणि), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
होमपूर्वाणिpreceded by oblations (homa)
होमपूर्वाणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहोम (प्रातिपदिक) + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (होमः पूर्वः येषाम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
यानिwhich
यानि:
Anuyogi (Relative connector)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in a tīrtha-māhātmya narration)

Type: kshetra

Scene: At Pulastya’s urging, priests rise and take their assigned seats around the vedi; the fire is rekindled/brightened; offerings begin—ladles pouring ghee, smoke spiraling upward as devas look on.

ṛtvij
Y
yajña
H
homa

FAQs

Dharma is upheld through orderly, properly conducted ritual action—guided by right instruction and executed with discipline.

The verse sits within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya frame; the specific tīrtha is not named in this single verse snippet.

The resumption of yajña-karmas beginning with homa (fire-offerings) performed by the officiating ṛtviks.