Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 113

अद्यप्रभृति यत्किंचिच्छ्राद्धं मर्त्ये भविष्यति । दैवं वा पैतृकं वाऽपि तस्य चांते व्यवस्थितः

adyaprabhṛti yatkiṃcicchrāddhaṃ martye bhaviṣyati | daivaṃ vā paitṛkaṃ vā'pi tasya cāṃte vyavasthitaḥ

ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ศราทธะใด ๆ ที่มนุษย์กระทำ—จะถวายแด่เทพหรือแด่บรรพชนก็ตาม—เมื่อถึงบทสุดท้าย พระองค์ทรงสถิตมั่นอยู่ ณ ที่นั้น

अद्यप्रभृतिfrom today onward
अद्यप्रभृति:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य + प्रभृति (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास; कालवाचक-अव्यय (from today onward)
यत्whatever
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अनिर्दिष्ट-सम्बन्ध (whatever)
किंचित्any (thing)
किंचित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अव्यक्त-परिमाण (some/any)
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मर्त्येin the world of mortals/among men
मर्त्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
भविष्यतिwill occur/be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
दैवम्divine (offered to gods)
दैवम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदैव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (श्राद्धस्य)
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle)
पैतृकम्ancestral (for Pitṛs)
पैतृकम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपैतृक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (श्राद्धस्य)
वाor
वा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-अव्यय (also/even)
तस्यof that (rite)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
अन्तेat the end
अन्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (अन्ते = at the end)
व्यवस्थितःis present/stands established
व्यवस्थितः:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeVerb
Rootवि + अव + स्था (धातु)
Formकृदन्त—क्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘standing/being present/appointed’

Maheśvara (Śiva)

Listener: Devas/ṛṣis (implied)

Scene: A śrāddha scene implied: offerings to devas and ancestors, with the unseen presence of Yajñapuruṣa standing at the rite’s conclusion as guarantor of fruition.

Ś
Śrāddha
D
Daiva
P
Paitṛka
Y
Yajñapuruṣa (implied)

FAQs

Śrāddha is completed by acknowledging the supreme presiding principle—ensuring the rite reaches its intended spiritual recipient-order.

The verse gives a universal śrāddha rule within a tīrtha-māhātmya chapter; no specific location is named here.

At the end of any śrāddha (daiva or paitṛka), the presiding deity (Yajñapuruṣa) is to be regarded as present/established.