Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 4

नान्यस्तत्र तृतीयस्तु यज्ञे पैतामहे शुभे । यो यं कामयते कामं हेमरत्नसमुद्भवम्

nānyastatra tṛtīyastu yajñe paitāmahe śubhe | yo yaṃ kāmayate kāmaṃ hemaratnasamudbhavam

ในยัญพิธีไพตามหะอันเป็นมงคลนั้น มิได้มีเสียงร้องประการที่สาม ผู้ใดปรารถนาความปรารถนาใด—อันเกิดจากทองและรัตนะ (คือความมั่งคั่งทางโลก)—

not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
अन्यःother
अन्यः:
Karta (Predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'तृतीयः' इत्यर्थे—'no other'
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
तृतीयःa third (one/cry)
तृतीयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (शब्दः/घोषः) इति अध्याहार्य
तुhowever/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पैतामहेancestral/paitāmaha
पैतामहे:
Adhikarana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपैतामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; 'यज्ञे' इति विशेषण
शुभेauspicious
शुभे:
Adhikarana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; 'यज्ञे' इति विशेषण
यःwho
यः:
Karta (Relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम
यम्which/whom
यम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
कामयतेdesires
कामयते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकम् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
कामम्a desire/object of desire
कामम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हेमरत्नसमुद्भवम्arising from gold and gems
हेमरत्नसमुद्भवम्:
Karma (Qualifier)
TypeAdjective
Rootहेम + रत्न + समुद्भव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (हेमरत्नयोः समुद्भवः) 'कामम्' इति विशेषण

Sūta (continuation of Sūta uvāca frame)

Type: kshetra

Listener: dvijottamāḥ

Scene: yajña-maṇḍape dāna-bhojana-udghoṣa-dvayaṃ pradhānam; lokāḥ hiraṇya-ratna-samṛddhiṃ kāmayante; dātāraḥ suvarṇa-ratna-pātrāṇi dadhati; maṅgala-lakṣaṇāni sarvataḥ.

Y
yajña
H
hema (gold)
R
ratna (jewels)

FAQs

When dharma is performed as yajña, prosperity is depicted as a natural byproduct, yet framed within auspicious sacred order.

The Hāṭakeśvara-kṣetra narrative setting continues; the verse highlights the sacral abundance surrounding the rite.

No new prescription beyond the ongoing performance of the auspicious (śubha) paitāmaha yajña.