Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

ततोऽहं यौवनं प्राप्तो यदा द्विजवरोत्तम तदा मे दयितस्तातः पंचत्वं समुपागतः

tato'haṃ yauvanaṃ prāpto yadā dvijavarottama tadā me dayitastātaḥ paṃcatvaṃ samupāgataḥ

ต่อมา เมื่อข้าพเจ้าบรรลุวัยหนุ่มแน่น โอ้พราหมณ์ผู้ประเสริฐ ในกาลนั้นเองบิดาผู้เป็นที่รักของข้าพเจ้าก็ถึงภาวะแห่งธาตุทั้งห้า—คือสิ้นชีพละสังขาร

ततःthen, thereafter
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
यौवनम्youth
यौवनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd); एकवचन
प्राप्तःhaving attained / attained
प्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Root√आप् (धातु) → प्राप्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (Past participle used predicatively); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; 'अहम्' इत्यस्य विधेय
यदाwhen
यदा:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (temporal conjunction)
द्विजवरोत्तमO best of the excellent twice-born (brahmins)
द्विजवरोत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन-प्रयोग (Vocative sense); पुंलिङ्ग; प्रथमा/सम्बोधन-एकवचन; तत्पुरुष-समास (श्रेष्ठः द्विजानां वरः उत्तमः)
तदाthen
तदा:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन रूप (Genitive/Dative sg. enclitic); अत्र षष्ठी (of me)
दयितःbeloved
दयितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootदयित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; 'तातः' इत्यस्य विशेषण
तातःfather
तातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
पञ्चत्वम्the state of five elements (death)
पञ्चत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपञ्चत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
समुपागतःreached, passed into
समुपागतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-उप-√गम् (धातु) → समुपागत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (Past participle used predicatively); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; 'तातः' इत्यस्य विधेय

Atithi

Listener: Dvijavaro (addressed as ‘O best of brāhmaṇas’)

Scene: A youth receives the blow of his father’s death; the phrase ‘pañcatva’ suggests the body’s elemental return—somber, restrained mourning.

A
Atithi
F
Father (Śānta-Dāṃta implied)
B
Brāhmaṇas (addressed)

FAQs

Human life is impermanent; the Purāṇic frame uses bereavement to pivot toward dharma, pilgrimage-merit, and inner detachment.

No tīrtha is mentioned in this verse.

None; it narrates a life event (death).