Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 21

नागरेषु समुत्पन्नः पश्चिमेवयसि स्थितः । तस्याहं प्रथमः पुत्रः प्राणेभ्योऽपि सुहृत्प्रियः

nāgareṣu samutpannaḥ paścimevayasi sthitaḥ | tasyāhaṃ prathamaḥ putraḥ prāṇebhyo'pi suhṛtpriyaḥ

เขาบังเกิดในหมู่ชาวนาคาระ และตั้งมั่นอยู่ในวัยปลาย ข้าพเจ้าเป็นบุตรคนแรกของเขา—เป็นที่รักยิ่งกว่าลมหายใจของตนเอง ประหนึ่งสหายผู้ไว้วางใจได้

नागरेषुin the cities / among townsmen
नागरेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th); बहुवचन (Plural)
समुत्पन्नःborn, arisen
समुत्पन्नः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-उत्-√पद् (धातु) → समुत्पन्न (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
पश्चिमेin the later
पश्चिमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन; 'वयसि' इत्यस्य विशेषण
वयसिin (his) age
वयसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन
स्थितःsituated, remaining
स्थितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक; षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th); एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
प्रथमःfirst
प्रथमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; 'पुत्रः' इत्यस्य विशेषण
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
प्राणेभ्यःthan (my) lives/breaths
प्राणेभ्यः:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th); बहुवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle); समुच्चय/अपि-भाव (even/also)
सुहृत्प्रियःdear to friends
सुहृत्प्रियः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुहृत् (प्रातिपदिक) + प्रिय (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (सुहृतः प्रियः = dear to friends); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

Atithi

A
Atithi
N
Nāgaras
B
Bauddha/Śānta-Dāṃta (implied father)

FAQs

The verse highlights familial duty and affection within a dharmic framework, preparing for ensuing events shaped by karma and righteous conduct.

No specific tīrtha is stated in this line; it situates the narrator within the Nāgara milieu of the chapter.

None.