Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

तत्र यच्छति मिष्टान्नं द्विजानां सज्जनैः सह । पूजयित्वा तु नागेंद्रान्सनातनपुरःसरान्

tatra yacchati miṣṭānnaṃ dvijānāṃ sajjanaiḥ saha | pūjayitvā tu nāgeṃdrānsanātanapuraḥsarān

ณ ที่นั้น พึงถวายภัตตาหารหวานแก่ทวิชะ (พราหมณ์) พร้อมด้วยสัตบุรุษ แล้วจึงบูชานาเคนทรา ผู้เป็นเจ้าแห่งนาคทั้งหลาย โดยมีสนาตนะเป็นผู้นำหน้า

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण
यच्छतिgives; offers
यच्छति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootयम् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद (यच्छति = gives)
मिष्टान्नम्sweet food; delicacies
मिष्टान्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमिष्ट (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (मिष्टं च तत् अन्नम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
द्विजानाम्of/for the twice-born (Brahmins)
द्विजानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
सज्जनैःwith good people
सज्जनैः:
Sahakari (Associate/सहकारी)
TypeNoun
Rootसज्जन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सहtogether with
सह:
Sahakari (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक उपपद (postposition/particle: 'with')
पूजयित्वाhaving worshipped
पूजयित्वा:
Purvakala-kriya (Absolutive/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु) + तुमुन्/क्त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव कृदन्त (gerund/absolutive); 'having worshipped'
तुthen; indeed
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक निपात (particle: 'but/indeed')
नागेन्द्रान्lords of the Nāgas (serpent-kings)
नागेन्द्रान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (नागानाम् इन्द्राः); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
सनातनपुरःसरान्having Sanātana as their leader; led by Sanātana
सनातनपुरःसरान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसनातन (प्रातिपदिक) + पुरःसर (पुरः + सृ (धातु) + अच्, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (सनातनः पुरःसरः येषाम् / सनातनपुरःसराः); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (qualifying 'नागेन्द्रान्')

Sūta (contextual continuation)

Tirtha: Nāgatīrtha

Type: tirtha

Scene: On the riverbank, virtuous devotees distribute sweet dishes to brāhmaṇas; nearby a nāga-shrine receives lamps and flowers; Sanātana stands as leading figure for nāga worship.

N
Nāgatīrtha
D
Dvija (brāhmaṇas)
N
Nāgendras
S
Sanātana

FAQs

Tīrtha-merit is strengthened by charity and honoring both the learned (dvijas) and the divine guardians (Nāgas).

Nāgatīrtha.

Offer miṣṭānna to dvijas and perform Nāga-pūjā (worship of Nāgendras) at the tīrtha.