Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 72

महावीरपुरोडाशचयनप्रमुखांस्तथा । विवादांश्चक्रिरे चान्ये स्वंस्वं पक्षं समाश्रिताः

mahāvīrapuroḍāśacayanapramukhāṃstathā | vivādāṃścakrire cānye svaṃsvaṃ pakṣaṃ samāśritāḥ

ส่วนคนอื่น ๆ ต่างยึดถือฝ่ายของตน แล้วก่อข้อโต้แย้งเพิ่มเติม—ว่าด้วยเครื่องบูชา “มหาวีระ”, พุโรฑาศะ, การจัดวางแท่นบูชา และกิจสำคัญอื่น ๆ ทำนองนั้น

महावीरपुरोडाशचयनप्रमुखान्the principal (matters) such as the Mahāvīra-offering, puroḍāśa, and the piling/arrangement
महावीरपुरोडाशचयनप्रमुखान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहावीर + पुरोडाश + चयन + प्रमुख (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (प्रमुखाः = मुख्याः; महावीर-पुरोडाश-चयन-प्रमुखाः इति)
तथाthus; also
तथा:
Avyaya (Modifier/अव्यय-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थे (in that manner/also)
विवादान्disputes
विवादान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
चक्रिरेthey made; they carried out
चक्रिरे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद-रूपम् (चक्रिरे = they did/made)
and
:
Avyaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
स्वम्one's own
स्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (own)
स्वम्(each) his own
स्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति-प्रयोगः (each his own)
पक्षम्side; faction; position
पक्षम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
समाश्रिताःhaving taken refuge in; having adopted
समाश्रिताः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + आ + श्रि (धातु) → समाश्रित (कृदन्त/भूतकृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्तरि-प्रयोगः (having resorted to)

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (context); Rūpatīrtha (preceding origin)

Type: kshetra

Listener: brāhmaṇas/śaunakādayaḥ (generic ‘dvijottamāḥ’ audience)

Scene: A night assembly of brāhmaṇas in a yajña-śālā, gesturing in debate over mahāvīra-offering, puroḍāśa, and altar arrangement; ritual implements and fire-altars visible.

M
Mahāvīra
P
Puroḍāśa
C
Cayana
Y
Yajña

FAQs

Attachment to one’s own viewpoint can multiply disputes even in sacred work; dharma calls for unity of purpose in worship.

The setting remains the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya (Rūpatīrtha-associated narrative).

It references śrauta components—Mahāvīra, Puroḍāśa, and cayana—indicating technical ritual points that became subjects of dispute.