Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 71

परिशिष्टविदश्चान्ये मध्यस्था द्विजसत्तमाः । प्रोचुर्वादं परित्यज्य साभिप्रायं यथोदितम्

pariśiṣṭavidaścānye madhyasthā dvijasattamāḥ | procurvādaṃ parityajya sābhiprāyaṃ yathoditam

พราหมณ์ผู้ประเสริฐอื่นๆ ผู้รู้ปริศิษฏะ และยืนเป็นผู้ไกล่เกลี่ยอย่างเป็นกลาง ได้กล่าวขึ้น โดยละทิ้งการวิวาท แล้วอธิบายความหมายตามเจตนารมณ์ให้ถูกต้องดังที่ควรกล่าว

परिशिष्टविदःknowers of the Pariśiṣṭa (appendices/traditions)
परिशिष्टविदः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपरिशिष्ट + विद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; ‘परिशिष्टं वेत्ति’ इति उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारयप्रायः
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
मध्यस्थाःneutral / impartial
मध्यस्थाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमध्यस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; विशेषणम् (द्विजसत्तमाः)
द्विजसत्तमाःbest of the twice-born (Brahmins)
द्विजसत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन; ‘द्विजानां सत्तमाः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष
प्रोचुःthey said
प्रोचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
वादम्debate
वादम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootपरि + त्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/त्वा), ‘परित्यज्य’ = परित्यागं कृत्वा
साभिप्रायम्with the intended meaning
साभिप्रायम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस + अभिप्राय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कर्मधारयः—‘अभिप्रायसहितम्’
यथाas
यथा:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/उपमानार्थक (as)
उदितम्as stated
उदितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootउद् + इ (धातु) / उदित (प्रातिपदिक)
Formभूतकाले कर्मणि कृदन्तः (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; ‘यथोदितम्’ = यथा उदितम्

Narrator (contextual; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Type: kshetra

Scene: Senior brāhmaṇas sit calmly between disputants, palms open in pacifying gestures, citing texts and explaining the intended meaning; the angry faces soften as order returns.

P
Pariśiṣṭa
D
Dvija
Y
Yajña

FAQs

True religious authority is shown by impartiality and fidelity to intended meaning, not by victory in argument.

The episode is situated in the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya connected with Rūpatīrtha.

It points to using Pariśiṣṭa-based guidance to clarify ritual intent, advising abandonment of mere contentious debate.