Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

पत्नीशालां गृहीत्वा च गायत्रीं मौनधारिणीम् । मेखलां निदधे चान्यां कट्यां मौंजीमयीं शुभाम्

patnīśālāṃ gṛhītvā ca gāyatrīṃ maunadhāriṇīm | mekhalāṃ nidadhe cānyāṃ kaṭyāṃ mauṃjīmayīṃ śubhām

ครั้นรับเอาปัตนีศาลาไว้ และทรงคาถาคายตรีพร้อมถือพรตแห่งความสงบเงียบแล้ว เขาก็รัดเอวด้วยเมขลาศุภมงคลอีกเส้นหนึ่งที่ถักจากหญ้ามุญชะ

पत्नीशालाम्the wife’s garment/covering (patnīśālā)
पत्नीशालाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपत्नी-शाला (प्रातिपदिक; पत्नी + शाला)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (पत्नीशाला = पत्नी-सम्बद्धा शाला/वस्त्रादि)
गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त), पूर्वकालिक-क्रिया; उपसर्गः गृ(=ग्रह्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपातः
गायत्रीम्the Gāyatrī (mantra/cord)
गायत्रीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगायत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मौनधारिणीम्bearing silence (mauna-observing)
मौनधारिणीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमौन-धारिणी (प्रातिपदिक; मौन + धारिणी)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (गायत्रीम् इति); समासः द्वितीया/उपपद-तत्पुरुषः (मौनं धारयति इति)
मेखलाम्girdle
मेखलाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमेखला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
निदधेplaced, put on
निदधे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; उपसर्गः नि
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपातः
अन्याम्another
अन्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (मेखलाम् इति)
कट्याम्on the waist
कट्याम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
मौञ्जीमयीम्made of muñja grass
मौञ्जीमयीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootमौञ्जी-मय (प्रातिपदिक; मौञ्जी + मय)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (मेखलाम् इति); समासः तद्धितार्थे तत्पुरुषः (मौञ्ज्या मयी = made of muñja-grass)
शुभाम्auspicious, beautiful
शुभाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (मेखलाम् इति)

Narrator (contextual Purāṇic narration within Nāgara Khaṇḍa)

Scene: The initiate takes up ritual items, holds the Gāyatrī in silent contemplation, and ties an auspicious muñja-grass girdle around the waist—an image of disciplined readiness.

G
Gāyatrī
M
muñja (grass)
P
patnīśālā

FAQs

Sacrifice is grounded in inner restraint—silence, mantra-discipline, and purity of conduct—before outer ritual action.

The verse sits within a Tīrthamāhātmya (praise of sacred place) setting, but this line specifically describes yajña-preparation rather than naming a distinct tīrtha.

Adopting mauna (silence) with Gāyatrī observance and wearing an auspicious muñja-grass mekhalā as part of sacrificial discipline.