Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

शुक्लपक्षे चतुर्दश्यां कार्तिके जागरं तु यः । करिष्यति पुनश्चास्य लिंगस्य सुसमाहितः । आजन्मप्रभवात्पापात्स विमुक्तिमवाप्स्यति

śuklapakṣe caturdaśyāṃ kārtike jāgaraṃ tu yaḥ | kariṣyati punaścāsya liṃgasya susamāhitaḥ | ājanmaprabhavātpāpātsa vimuktimavāpsyati

ผู้ใดในวันจตุรทศีแห่งศุกลปักษ์ เดือนการ์ตติกะ กระทำการตื่นเฝ้า (ชาคร) ด้วยจิตตั้งมั่น และยังประกอบวัตรนี้เพื่อศิวลึงค์นี้อีกด้วยความเลื่อมใส ผู้นั้นจักพ้นจากบาปที่สั่งสมมาตั้งแต่กำเนิด

शुक्लपक्षेin the bright fortnight
शुक्लपक्षे:
Adhikaraṇa (Time locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशुक्ल (प्रातिपदिक) + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (शुक्लः पक्षः); पुल्लिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन (locative singular)
चतुर्दश्याम्on the fourteenth lunar day
चतुर्दश्याम्:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन (locative singular)
कार्तिकेin (the month of) Kārttika
कार्तिके:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन (locative singular)
जागरम्night-vigil
जागरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजागर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन (accusative singular)
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण/विरोधसूचक निपात (emphatic/contrast particle)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन (relative pronoun)
करिष्यतिwill do/perform
करिष्यति:
Kriyā (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (simple future); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद (3rd person singular)
पुनःagain; moreover
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (adverb of repetition)
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी विभक्ति; एकवचन; पुल्लिङ्ग/नपुंसक-प्रयोग (genitive singular)
लिङ्गस्यof the liṅga
लिङ्गस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति; एकवचन (genitive singular)
सुसमाहितःwell-composed, attentive
सुसमाहितः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + सम् + आ + धा (धातु) → समाहित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त; पुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; विशेषण (one who is well-concentrated)
आजन्यप्रभवात्arising from birth (i.e., from one’s lifetime)
आजन्यप्रभवात्:
Hetu/Apādāna (Source/ablative qualifier/अपादान)
TypeAdjective
Rootआ + जन्म (प्रातिपदिक) + प्रभव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (आ जन्म प्रभवः = जन्मादारभ्य उत्पन्नः); पञ्चमी विभक्ति; एकवचन; पुल्लिङ्ग/नपुंसक-प्रयोग (ablative singular; qualifying पापात्)
पापात्from sin
पापात्:
Apādāna (Source/from which freed/अपादान)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति; एकवचन (ablative singular)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन (nominative singular)
विमुक्तिम्liberation, release
विमुक्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन (accusative singular)
अवाप्स्यतिwill obtain
अवाप्स्यति:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + आप् (धातु)
Formलृट् (simple future); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद (3rd person singular)

Brahmā (continuing the phala-śruti; deduced)

Tirtha: Kapāleśvara

Type: kshetra

Listener: dvijottamāḥ

Scene: Night-long vigil at Kapāleśvara on bright fortnight caturdaśī of Kārttika: lamps, chanting devotees, steady-minded worship before the liṅga; the atmosphere is luminous and purifying.

K
Kārttika
Ś
śuklapakṣa
C
caturdaśī
J
jāgara
K
Kapāleśvara liṅga

FAQs

Disciplined vrata in Kārttika, centered on Śiva, purifies long-standing karmic burdens.

The Kapāleśvara liṅga and its worship-context within the Nāgarakhaṇḍa tīrtha.

Keeping night vigil (jāgaraṇa) on Kārttika bright-fortnight caturdaśī with focused worship of the liṅga.