Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 10

कपालपाणिरायातो भोजनं दीयतामिति । निषेध्यमानोऽपि च तैः प्रविष्टो याज्ञिकं सदः । स कृत्वाऽटनमन्याय्यं तर्ज्यमानोऽपि तापसैः

kapālapāṇirāyāto bhojanaṃ dīyatāmiti | niṣedhyamāno'pi ca taiḥ praviṣṭo yājñikaṃ sadaḥ | sa kṛtvā'ṭanamanyāyyaṃ tarjyamāno'pi tāpasaiḥ

ผู้หนึ่งถือกะโหลกในมือมาถึงแล้วกล่าวว่า “จงให้ภัตตาหารเถิด!” แม้ถูกห้ามปรามโดยพวกเขา ก็ยังบุกเข้าไปในสภายัญญะ; และเมื่อเที่ยวเดินอย่างไม่สมควร ก็ถูกเหล่าตบัสวินตำหนิด้วย

कपालपाणिःone who has a skull in his hand
कपालपाणिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकपाल-पाणि (प्रातिपदिक; कपाल + पाणि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (कपालं पाणौ यस्य सः)
आयातःhaving come, arrived
आयातः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकृत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपसर्गः आ
भोजनम्food
भोजनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभोजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दीयताम्let it be given
दीयताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगः (passive); परस्मैपदम्
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-चिह्नः
निषेध्यमानःbeing prevented, being forbidden
निषेध्यमानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootषिध्/सिध् (धातु)
Formयक्-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (passive present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपसर्गः नि + सेध (निषेध्)
अपिeven, although
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-निपातः (अपि = even/also)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपातः
तैःby them
तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ-हेतौ), बहुवचन
प्रविष्टःentered
प्रविष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (भूतकृत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपसर्गः प्र
याज्ञिकम्ritual, sacrificial
याज्ञिकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootयाज्ञिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (सदः इति)
सदःassembly hall
सदः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसदस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययकृदन्त), पूर्वकालिक-क्रिया
अटनम्wandering, roaming
अटनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअटन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अन्याय्यम्improper, unlawful
अन्याय्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्याय्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अटनम् इति)
तर्ज्यमानःbeing rebuked, threatened
तर्ज्यमानः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootतर्ज् (धातु)
Formयक्-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (passive present participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिeven though
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-निपातः (even/although)
तापसैःby the ascetics
तापसैः:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootतापस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ-हेतौ), बहुवचन

Narrator (contextual Purāṇic narration within Nāgara Khaṇḍa)

Type: kshetra

Scene: A skull-bearing, naked ascetic bursts into the sacrificial hall demanding food; priests and tapasvins attempt to restrain him; he roams unlawfully among the ritual space and is sternly rebuked.

K
kapālapāṇi (skull-bearer)
T
tāpasas (ascetics)
Y
yājñika-sadas
Y
yajña

FAQs

Dharma balances hospitality with the sanctity of rite—improper conduct in a sacred assembly invites censure.

This verse narrates an incident inside a yajña hall within a Tīrthamāhātmya chapter; it does not name the tīrtha directly.

Maintaining order and purity of the yajñika assembly; preventing unauthorized entry/behavior during the sacrifice.