Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 38

ततः कृत्वा स्वयं ब्रह्मा सर्वेषामर्हणक्रियाम् । गृह्योक्तेन विधानेन ततः प्रोवाच सादरम्

tataḥ kṛtvā svayaṃ brahmā sarveṣāmarhaṇakriyām | gṛhyoktena vidhānena tataḥ provāca sādaram

แล้วพระพรหมทรงประกอบพิธีบูชาและการต้อนรับอันสมควรแก่ทุกท่านด้วยพระองค์เอง ตามแบบพิธีที่คัมภีร์คฤหยะสืบสอน; ครั้นแล้วจึงตรัสกับเขาทั้งหลายด้วยความเคารพและจริงใจ

ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्/adverb): ‘ततः’ = ‘तस्मात्/तदनन्तरम्’
कृत्वाhaving performed
कृत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), धातु: कृ; ‘having done’
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta (Agent-modifier/कर्तृविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्/adverb)
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सर्वेषाम्of all (of them)
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
अर्हणक्रियाम्the act/rite of honoring
अर्हणक्रियाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootarhaṇa + kriyā (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समास: अर्हणस्य क्रिया (षष्ठी-तत्पुरुष)
गृह्योक्तेनas prescribed in the Gṛhya (texts)
गृह्योक्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootgṛhya + ukta (प्रातिपदिके)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समास: गृह्येण उक्तः (तृतीया-तत्पुरुष) = ‘stated in the Gṛhya (sūtras)’
विधानेनby the procedure; by the method
विधानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvidhāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्/adverb): ‘ततः’ = ‘तदनन्तरम्’
प्रोवाचsaid; spoke forth
प्रोवाच:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + vac (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; उपसर्ग: प्र-
सादरम्respectfully; with reverence
सादरम्:
Kriya-vishesana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsa-ādara (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास: स + आदरम्; अव्यय (क्रियाविशेषणम्/adverb)

Narrator (contextual; likely Sūta’s narration within Nāgarakhaṇḍa)

Type: kshetra

Scene: Brahmā, serene and four-faced, performs formal honoring rites for assembled brāhmaṇas at a yajña-maṇḍapa—offering water, seats, and respectful gestures—before addressing them.

B
Brahmā
Ṛtviks

FAQs

Before great rites, dharma begins with honoring the worthy—hospitality and reverence sanctify the undertaking.

The sanctity of the kṣetra is reinforced by the presence of Brahmā and orthodox rites; the exact tīrtha name is contextual to the chapter’s broader māhātmya.

Arhaṇa (formal honoring) performed according to gṛhya-vidhi, prior to proceeding with the yajña.