Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

अतिथिर्यत्र संप्राप्तः श्राद्धकाल उपस्थिते । अपूजितो गृहाद्याति तच्छ्राद्धं प्रेततृप्तिदम्

atithiryatra saṃprāptaḥ śrāddhakāla upasthite | apūjito gṛhādyāti tacchrāddhaṃ pretatṛptidam

เมื่อถึงกาลศราทธะ หากมีแขกมาถึงโดยไม่คาดคิด แล้วจากเรือนไปโดยมิได้รับการบูชาและต้อนรับด้วยความเคารพ—ศราทธะนั้นย่อมเป็นสิ่งยังความอิ่มเอมแก่เหล่าเปรต

अतिथिःa guest
अतिथिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअतिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (where)
संप्राप्तःhaving arrived
संप्राप्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + √प्राप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (past participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तरि प्रयोगः
श्राद्धकालःthe time of śrāddha
श्राद्धकालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः: श्राद्धस्य कालः
उपस्थितेwhen (it) has come/at the arrival
उपस्थिते:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउप + √स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः, पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; सति-सप्तमी (locative absolute): ‘when (it) has arrived’
अपूजितःnot honoured
अपूजितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + पूजित (√पूज् क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः, पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; नञ्-समासार्थः: ‘not honoured’
गृहात्from the house
गृहात्:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः (5th/Ablative), एकवचनम्
यातिgoes
याति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; अनुवादक-विशेषणम्
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रेततृप्तिदम्giving satisfaction to the pretas
प्रेततृप्तिदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रेत (प्रातिपदिक) + तृप्ति (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक; √दा ‘to give’)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; चतुर्थी-तत्पुरुष/उपपद-समासः: प्रेतानां तृप्तिं ददाति इति

Māṃsāda

Listener: Nṛpa (King)

Scene: At śrāddha time, a traveler-guest arrives; the householder, preoccupied with ritual, lets him leave unhonored; pretas immediately gather around the śrāddha offerings, visibly ‘satisfied’.

A
Atithi
Ś
Śrāddha
P
Preta

FAQs

Hospitality is a pillar of dharma; neglecting a guest at sacred times reverses the merit of ritual acts.

No particular tīrtha is specified; the verse teaches household dharma within the Mahātmya discourse.

Honor and receive guests properly, even during śrāddha time, so the rite retains its intended fruit.