Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

हीनांगा ह्यधिकांगा वा यस्मिञ्च्छ्राद्धे द्विजातयः । भुंजते वृषलीनाथास्तदस्माकं प्रजायते

hīnāṃgā hyadhikāṃgā vā yasmiñcchrāddhe dvijātayaḥ | bhuṃjate vṛṣalīnāthāstadasmākaṃ prajāyate

ศราทธะใดที่เหล่าทวิชะร่วมฉันทั้งในสภาพ ‘บกพร่องอวัยวะ’ หรือ ‘เกินอวัยวะ’ คือไม่สมควรตามพิธี และยังข้องเกี่ยวด้วยความผูกพัน/คบหาที่ไม่บริสุทธิ์—ศราทธะนั้นย่อมตกเป็นของเรา คือเป็นส่วนของเหล่าเปรต

हीनाङ्गाःthose with deficient limbs (defective)
हीनाङ्गाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहीन (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; बहुव्रीहिः: येषाम् अङ्गानि हीनानि ते
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (emphasis)
अधिकाङ्गाःthose with extra limbs
अधिकाङ्गाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; बहुव्रीहिः: येषाम् अङ्गानि अधिकानि ते
वाor
वा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धार्थे (in which)
श्राद्धेin the śrāddha (rite)
श्राद्धे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
द्विजातयःtwice-born (Brahmins etc.)
द्विजातयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विजाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
भुञ्जतेeat
भुञ्जते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भुज् (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; आत्मनेपदम्
वृषलीनाथाःmen associated with/ruled by śūdra women
वृषलीनाथाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृषली (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः: वृषल्याः नाथाः (husbands/men attached to śūdra-women)
तत्that
तत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
अस्माकम्for us/of us
अस्माकम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्
प्रजायतेarises
प्रजायते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (धातु)
Formलट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

Māṃsāda

Listener: Nṛpa (King)

Scene: A śrāddha feast line: some invitees appear ritually unfit; the householder looks uncertain; pretas gather behind the unfit diners, receiving the subtle essence of the offering.

Ś
Śrāddha
P
Preta

FAQs

Rites bear fruit according to fitness and propriety; wrong recipients and improper context distort the intended offering.

No specific tīrtha is mentioned in this verse.

Select ritually appropriate participants/recipients for śrāddha according to the tradition’s eligibility norms.