Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

ततः संपूजितो राज्ञा आनर्तेन यथाक्रमम् । दत्त्वार्घ्यं मधुपर्कं च ततः प्रोक्तं प्रणम्य च

tataḥ saṃpūjito rājñā ānartena yathākramam | dattvārghyaṃ madhuparkaṃ ca tataḥ proktaṃ praṇamya ca

แล้วพระราชาแห่งอานรตได้ถวายการบูชาตามลำดับโดยถูกต้อง ครั้นถวายอรฆยะและมธุปารกะแล้ว จึงนอบน้อมกราบทูลถ้อยคำต่อไป

ततःthen
ततः:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/अनन्तर (then/thereafter)
संपूजितःwas duly honored
संपूजितः:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-पूज् (धातु) + संपूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (was honored/worshipped)
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
आनर्तेन(the king) of Ānarta
आनर्तेन:
Kartr-karana (Agent descriptor/करण)
TypeNoun
Rootआनर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणवत् (qualifying राज्ञा)
यथाक्रमम्in due order
यथाक्रमम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + क्रम (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव, क्रियाविशेषण (according to order)
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्यय; पूर्वक्रिया (having given)
अर्घ्यम्honor-offering (arghya)
अर्घ्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मधुपर्कम्madhuparka (honey-mixture offering)
मधुपर्कम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक) + पर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (मधुना पर्कः/मधुयुक्तः पर्कः)
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय
ततःthen
ततः:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रम/अनन्तर
प्रोक्तम्was spoken
प्रोक्तम्:
Kriya (Predicate participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु) + प्रोक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (was spoken/said)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्यय; पूर्वक्रिया (having bowed)
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय

Narrator (contextual)

Tirtha: Ānarta (court-linked sacred narrative)

Type: kshetra

Listener: Parameśvara

Scene: The Ānarta king performs formal reception: offering arghya and madhuparka to Durvāsā, then bowing and speaking; attendants hold vessels, flowers, and a seat for the sage.

D
Durvāsā
Ā
Ānarta (king)

FAQs

Dharma begins with reverence: honoring a guest-sage with proper offerings is a sanctifying act for rulers and households.

This verse emphasizes atithi-dharma within the Nāgarakhaṇḍa tīrtha narrative; the named tīrtha is not explicit in this line.

Offering arghya and madhuparka as part of formal reception and worship of a sage.