Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 42

सुरभ्या पूजयेद्भक्त्या मन्त्रेणानेन पार्वति । वाममर्धं शरीरस्य या हरस्य व्यवस्थिता । सा मे पूजां प्रगृह्णातु तस्यै देव्यै नमोऽस्तु ते

surabhyā pūjayedbhaktyā mantreṇānena pārvati | vāmamardhaṃ śarīrasya yā harasya vyavasthitā | sā me pūjāṃ pragṛhṇātu tasyai devyai namo'stu te

โอ้พระนางปารวตี พึงบูชาด้วยศรัทธาโดยมนต์นี้ พร้อมถวายของหอม: ‘พระเทวีผู้สถิตเป็นครึ่งซ้ายแห่งกายพระหระ ขอทรงรับการบูชาของข้าพเจ้า ขอนอบน้อมแด่พระเทวีนั้น’

सुरभ्याby/with Surabhī (the cow Surabhī)
सुरभ्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुरभि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन; Instrumental singular (by/with Surabhī)
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; should worship
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; Instrumental (with devotion)
मन्त्रेणwith (this) mantra
मन्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; Instrumental (with a mantra)
अनेनwith this
अनेन:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन; demonstrative pronoun used adjectivally (with this)
पार्वतिO Pārvatī
पार्वति:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; address
वामम्left
वामम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; agrees with अर्धम्
अर्धम्half
अर्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; object/part
शरीरस्यof the body
शरीरस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध) विभक्ति, एकवचन
याshe who
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; relative pronoun (she who)
हरस्यof Hara (Śiva)
हरस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन
व्यवस्थिताsituated/established
व्यवस्थिता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + अव + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘situated/established’ qualifying या
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; demonstrative (she)
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी एकवचन (Genitive/Dative); here षष्ठी (my)
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
प्रगृह्णातुmay (she) accept
प्रगृह्णातु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + ग्रह् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; let (her) accept
तस्यैto her
तस्यै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (Dative/सम्प्रदान) विभक्ति, एकवचन
देव्यैto the goddess
देव्यै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी विभक्ति, एकवचन; apposition to तस्यै
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable interjection); used with dative ‘salutation to’
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; let it be
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (Dative/सम्प्रदान) एकवचन; to you

Skanda (deduced; mantra for Ardhanārīśvara-linked Pārvatī worship)

Type: kshetra

Listener: Pārvatī (vocative: Pārvatī)

Scene: A devotee stands before a paired icon or Ardhanārīśvara form, offering fragrant paste and flowers; Devī is invoked as the left half of Hara, the atmosphere intimate and reverent.

P
Pārvatī
H
Hara
A
Ardhanārīśvara (implied)

FAQs

The Goddess is inseparable from Śiva—honoring her as Hara’s very half teaches unity of divine masculine and feminine.

The verse is part of a tīrtha-oriented chapter, but its content is doctrinal and ritual (Ardhanārīśvara/Pārvatī worship) rather than topographical.

Worship Pārvatī with fragrant offerings and recite the mantra invoking her as the left half of Hara, asking her to accept the pūjā.