Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

अश्वत्थ विष्णुरूपोऽसि त्वं देवेषु प्रतिष्ठितः । तस्माद्रक्षस्व मे पुत्रं सर्वतस्त्वं वनस्पते

aśvattha viṣṇurūpo'si tvaṃ deveṣu pratiṣṭhitaḥ | tasmādrakṣasva me putraṃ sarvatastvaṃ vanaspate

โอ้ อัศวัตถะ! ท่านเป็นรูปแห่งพระวิษณุ และตั้งมั่นอยู่ท่ามกลางหมู่เทวะ ดังนั้น ข้าแต่เจ้าแห่งพฤกษา โปรดคุ้มครองบุตรของข้าพเจ้าจากทุกทิศทุกทาง

अश्वत्थO aśvattha (tree)
अश्वत्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअश्वत्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
विष्णुरूपःof Viṣṇu’s form
विष्णुरूपः:
Karta (Subject-complement/कर्तृपूरक)
TypeAdjective
Rootविष्णु-रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुष (विष्णोः रूपम्)
असिare
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
देवेषुamong the gods
देवेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), बहुवचन
प्रतिष्ठितःestablished
प्रतिष्ठितः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रति-स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘established’
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Sambandha (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति पञ्चमी-एकवचनरूपं निपातार्थे (ablatival: therefore/from that reason)
रक्षस्वprotect
रक्षस्व:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive) एकवचन; सर्वनाम
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सर्वतःfrom all sides
सर्वतः:
Kriya (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; सर्वदिक्/सर्वतः (adverb: on all sides)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम (पुनरुक्ति-प्रत्यय)
वनस्पतेO lord of trees
वनस्पते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवनस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

The mother (tapasvinī)

Tirtha: Aśvattha-Viṣṇu-sthāna (unnamed)

Type: kshetra

Scene: At the base of the vast aśvattha, the woman raises folded hands, addressing the tree as Viṣṇu himself, invoking protection on all sides for her son.

A
Aśvattha
V
Viṣṇu

FAQs

The divine can be approached through sacred embodiments in nature; reverence to the Aśvattha is treated as reverence to Viṣṇu and yields protection.

A sacred Aśvattha-spot within the tīrtha narrative is glorified; the tree itself functions as the sanctifying marker of place.

A direct protective prayer (śaraṇāgati) to the Aśvattha is voiced; no separate dāna/snānādi is specified in this verse.