Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 18

बहिर्वासाश्च ये तत्र नागराः समवस्थिताः । चण्डशर्म प्रभृतयस्तेऽपि याताः सुदूरतः

bahirvāsāśca ye tatra nāgarāḥ samavasthitāḥ | caṇḍaśarma prabhṛtayaste'pi yātāḥ sudūrataḥ

และชาวนาคระผู้ตั้งถิ่นฐานอยู่แถบชานเมือง ณ ที่นั้น—เริ่มแต่จัณฑศรรมันเป็นต้น—พวกเขาเองก็พากันจากไปไกลยิ่ง

बहिर्वासाःthose dwelling outside (outsiders)
बहिर्वासाः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootबहिः (अव्यय) + वास (प्रातिपदिक)
Formसमासः (अव्ययीभावः: बहिः वासः = outside-dwelling); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; बहुवचन
and
:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
येwho
ये:
Karta (Subject of relative clause)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; बहुवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Adverbial location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
नागराःtownsmen/citizens
नागराः:
Karta (Subject apposition)
TypeNoun
Rootनागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; बहुवचन
समवस्थिताःwere present/standing
समवस्थिताः:
Kriya (Predicative participle)
TypeVerb
Rootसम् + अव + स्था (धातु) → समवस्थित (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; बहुवचन; ‘स्थिताः’ अर्थे
चण्डशर्मCaṇḍaśarman
चण्डशर्म:
Karta (In apposition; member of group)
TypeNoun
Rootचण्ड (प्रातिपदिक) + शर्मन् (प्रातिपदिक)
Formसमासः (कर्मधारयः: चण्डं शर्म यस्य/चण्ड-शर्म); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; नाम (proper noun)
प्रभृतयःand others (beginning with him)
प्रभृतयः:
Karta (Group apposition)
TypeNoun
Rootप्रभृति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; बहुवचन; ‘आदि’ अर्थे (and others beginning with)
तेthey
ते:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; बहुवचन
अपिalso
अपि:
Nipata (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि = also/even
याताःwent
याताः:
Kriya (Predicative participle)
TypeVerb
Rootया (धातु) → यात (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; बहुवचन; ‘गताः’ अर्थे
सुदूरतःfrom very far away
सुदूरतः:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसु (अव्यय/उपसर्ग) + दूर (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-प्रत्यय)
Formअव्यय; तसिलन्त (ablatival adverb: “from very far / far away”); ‘सु’ अतिशयार्थक

Narrator (contextual Purāṇic narrator)

Tirtha: Nāgara-bahirvāsa near Sārasvata-jala

Type: kshetra

Scene: Families from the outer settlement, led by Caṇḍaśarman and others, depart with carts and bundles, glancing back at the troubled waters and deserted bank.

C
Caṇḍaśarman
N
Nāgara residents

FAQs

When adharma or supernatural disturbance rises, even settled communities withdraw—indicating that tīrthas require protection and right order.

The settlement-region around the Sārasvata tīrtha, within the Nāgarakhaṇḍa’s sacred geography.

None in this verse.