Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

निजाश्रमे तु संप्राप्तं सानन्दं सम्मुखो ययौ । दत्त्वा तस्मै तदार्घ्यं च मधुपर्कं च भूभुजे

nijāśrame tu saṃprāptaṃ sānandaṃ sammukho yayau | dattvā tasmai tadārghyaṃ ca madhuparkaṃ ca bhūbhuje

ครั้นเห็นเขามาถึงอาศรมของตน วสิษฐะก็ออกไปรับด้วยความยินดี และถวายอรฺฆยะตามธรรมเนียม พร้อมมธุปารกะต้อนรับแด่พระราชา

निजाश्रमेin his own hermitage
निजाश्रमे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिज (प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी, एकवचनम्; तत्पुरुषः (निजः आश्रमः)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; विरोध/अवधारणार्थक-निपात (but/indeed)
संप्राप्तम्arrived
संप्राप्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootसम् + प्राप् (धातु)
Formभूतकृदन्तः (क्त), पुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; (आगतम् इत्यर्थे)
सानन्दम्joyful/with delight
सानन्दम्:
Karma (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (प्रातिपदिक) + आनन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (आनन्देन सह)
सम्मुखःfacing (him)/to meet (him)
सम्मुखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, चतुर्थी (4th case), एकवचनम् (dative singular); सर्वनाम
तत्that
तत्:
Karma (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; सर्वनाम-विशेषणम्
अर्घ्यम्arghya-offering (water of respect)
अर्घ्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्घ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपात
मधुपर्कम्madhuparka (honey-mixture offering)
मधुपर्कम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक) + पर्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (मधुयुक्तः पर्कः)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थक-निपात
भूभुजेto the king
भूभुजे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootभूभुज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, चतुर्थी, एकवचनम् (dative singular)

Narrator (contextual Purāṇic narrator; specific speaker not explicit in this verse)

Tirtha: Vasiṣṭhāśrama (implied)

Type: kshetra

Listener: dvijottama (addressed)

Scene: Vasiṣṭha steps forward with joy, welcoming Viśvāmitra; he offers arghya (water offering) and madhuparka (honey-milk-curd mixture) in ritual vessels, within a serene hermitage courtyard.

V
Vasiṣṭha
V
Viśvāmitra
A
Arghya
M
Madhuparka

FAQs

Atithi-dharma (honoring the guest) is a sacred practice that sanctifies the āśrama and upholds Purāṇic righteousness.

The sanctity of Vasiṣṭha’s āśrama is implicit; the verse praises the dharmic culture maintained at such holy abodes.

Offering arghya and madhuparka to a guest—standard dharmic hospitality rites.