Previous Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 162

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पुरश्चरणसप्तमीव्रतविधानवर्णनंनाम द्विषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ ṣaṣṭhe nāgarakhaṇḍe hāṭakeśvarakṣetramāhātmye puraścaraṇasaptamīvratavidhānavarṇanaṃnāma dviṣaṣṭyuttaraśatatamo'dhyāyaḥ

ดังนี้ ในศรีสกันทะมหาปุราณะ แห่งเอกาศีติ-สาหัสรีสังหิตา ในนาครขันธ์ที่หก ภายในมหาตมยะของเขตศักดิ์สิทธิ์หาฏเกศวร จบลงเป็นอัธยายที่ ๑๖๒ ชื่อว่า “พรรณนาวิธีปฏิบัติวรตสัปตมีแห่งปุรศจะรณะ”

इतिthus
इति:
Discourse marker (Nipāta/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-समाप्तिसूचक (quotative/end marker)
श्रीस्कान्देin the Śrī Skanda (Purāṇa)
श्रीस्कान्दे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्रीस्कान्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष-समास (श्री + स्कान्द)
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहापुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; कर्मधारय-समास (महच्च तत् पुराणम्)
एकाशीतिसाहस्र्याम्in the (collection) of eighty-one thousand (verses)
एकाशीतिसाहस्र्याम्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएकाशीति + साहस्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; द्विगु-समास (एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः)
संहितायाम्in the Saṃhitā
संहितायाम्:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंहिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
षष्ठेin the sixth
षष्ठे:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (sixth)
नागरखण्डेin the Nāgara-khaṇḍa
नागरखण्डे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनागरखण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष-समास (नागर + खण्ड)
हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येin the Māhātmya of the Hāṭakeśvara sacred field
हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहाटकेश्वर + क्षेत्र + माहात्म्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समास (हाटकेश्वरस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यम्)
पुरश्चरणसप्तमीव्रतविधानवर्णनम्the description of the procedure for the Puraścaraṇa-Saptamī vow
पुरश्चरणसप्तमीव्रतविधानवर्णनम्:
Karta/Predicate nominal (Title/प्रथमा)
TypeNoun
Rootपुरश्चरण + सप्तमी + व्रत + विधान + वर्णन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समास (…विधाने वर्णनम्)
नामnamed
नाम:
Appositive marker (Nipāta/निपात)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (designation marker: 'named')
द्विषष्ट्युत्तरशततमःone hundred sixty-second
द्विषष्ट्युत्तरशततमः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of अध्यायः/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्विषष्टि + उत्तर + शततम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; तत्पुरुष-समास (द्विषष्ट्या उत्तरः शततमः)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
Karta/Predicate nominal (Chapter title head/प्रथमा)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

Redactor/Compiler (colophon)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A manuscript-ending scene: scribes or reciters concluding a chapter, with the title and kṣetra name highlighted; evokes the preservation of pilgrimage knowledge.

S
Skanda Purāṇa
N
Nāgara Khaṇḍa
H
Hāṭakeśvara-kṣetra
E
Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā
P
Puraścaraṇa-Saptamī-vrata

FAQs

As a colophon, it signals the completion of a vrata-teaching, emphasizing the Purāṇic tradition of preserving and transmitting ritual knowledge tied to sacred places.

Hāṭakeśvara-kṣetra is explicitly named as the sacred locus of the māhātmya.

The subject of the chapter is the vidhāna (procedure) of the Puraścaraṇa Saptamī vow.