Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

यस्मिन्सिद्धिं गतः सोऽत्र याज्ञवल्क्यप्रतिष्ठिते । ततो मध्यममाहूय प्रणिपत्याभिवाद्य च । सोऽब्रवीद्ब्राह्मणानां मे चातुश्चरणमानय

yasminsiddhiṃ gataḥ so'tra yājñavalkyapratiṣṭhite | tato madhyamamāhūya praṇipatyābhivādya ca | so'bravīdbrāhmaṇānāṃ me cātuścaraṇamānaya

ณสถานที่นั้น—อันยาชญวัลกยะได้ประกอบการสถาปนาไว้—ซึ่งเขาบรรลุความสำเร็จ เขาจึงเรียกหัวหน้าคนของตนมา แล้วกราบลงและถวายความเคารพ ก่อนกล่าวว่า “จงนำหมู่พราหมณ์ที่เรียกว่า ‘จาตุศจะรณะ’ มาให้เรา”

यस्मिन्in which (place)
यस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन — Relative pronoun, Locative, Singular
सिद्धिम्success; accomplishment
सिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Feminine, Accusative, Singular
गतःhaving attained; gone to
गतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन — Past participle, Masculine, Nominative, Singular
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन — Pronoun, Nominative, Singular
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (locative adverb) — 'here'
याज्ञवल्क्यप्रतिष्ठितेin (the place) established by Yājñavalkya
याज्ञवल्क्यप्रतिष्ठिते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootयाज्ञवल्क्य + प्रतिष्ठित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (याज्ञवल्क्येन प्रतिष्ठिते) — Neuter, Locative, Singular; Tatpurusha compound
ततःthen; thereafter
ततः:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/क्रम-अव्यय (adverb) — 'then/from there'
मध्यमम्the middle one; a mediator/attendant (named) Madhyama
मध्यमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमध्यम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Masculine, Accusative, Singular
आहूयhaving called
आहूय:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + हु (धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष-अव्ययकृदन्त (gerund) — Absolutive (having summoned/called)
प्रणिपत्यhaving prostrated
प्रणिपत्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + नि + पत् (धातु)
Formल्यप्-अव्ययकृदन्त (gerund) — Absolutive (having bowed down)
अभिवाद्यhaving greeted
अभिवाद्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + वद् (धातु)
Formल्यप्-अव्ययकृदन्त (gerund) — Absolutive (having saluted/greeted)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय — conjunction
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन — Pronoun, Nominative, Singular
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतन भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Imperfect, 3rd person, Singular
ब्राह्मणानाम्of Brahmins
ब्राह्मणानाम्:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन — Masculine, Genitive, Plural
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन — Pronoun, Genitive, Singular
चातुःचरणम्the fourfold rite / four steps (cātuścaraṇa)
चातुःचरणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचातुः (चतुर्-प्रातिपदिक) + चरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; द्विगु-समासः (चत्वारः चरणाः यस्य/चतुर्-चरणम्) — Neuter, Accusative, Singular; Dvigu compound
आनयbring
आनय:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootआ + नी (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Imperative, 2nd person, Singular

Narrator (contextual Purāṇic narrator; not explicit in this verse)

Tirtha: Yājñavalkya-pratiṣṭhita-sthāna

Type: kshetra

Scene: At a consecrated shrine-site associated with Yājñavalkya, Puṣpa bows to his chief attendant and commands that the cātuścaraṇa brāhmaṇas be summoned; the place feels charged with sanctity.

P
Puṣpa
Y
Yājñavalkya
B
Brāhmaṇas
C
Cātuścaraṇa

FAQs

Purāṇic expiation is performed under proper guidance—by honoring brāhmaṇas and arranging rites in a sanctified place.

A site described as “Yājñavalkya-pratiṣṭhita,” within the Hāṭakeśvara-kṣetra māhātmya context of Nāgarakhaṇḍa.

Calling brāhmaṇas for the cātuścaraṇa/puraścaraṇa-related observance as part of prāyaścitta.