Adhyaya 16

Verse 1

। सूत उवाच । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन त्यक्त्वाऽन्या निखिलाः क्रियाः । रक्तशृंगस्य सांनिध्यं सेवनीयं विचक्षणैः

สูตะกล่าวว่า: เพราะฉะนั้น ด้วยความเพียรทุกประการ ละกิจอื่นทั้งปวงเสีย แล้วบัณฑิตพึงเข้าไปนอบน้อมรับใช้สันนิธิอันศักดิ์สิทธิ์ของรัคตศฤงคะ

Verse 2

किं दानैः किं क्रियाकांडैः किं यज्ञैः किं व्रतैरपि । तत्क्षेत्रं सेवयेद्भक्त्या हाटकेश्वरसंभवम्

จะต้องมีทานไปไย จะต้องมีพิธีกรรมละเอียดไปไย จะต้องมียัญญะไปไย หรือแม้แต่พรตไปไย? ด้วยภักติพึงบูชาและไปสู่เขตศักดิ์สิทธิ์อันเกี่ยวเนื่องกับหาฏเกศวร

Verse 3

अग्निष्टोमादयो यज्ञाः सर्वे संपूर्णदक्षिणाः । तस्य क्षेत्रस्य पुरतः कलां नार्हंति षोडशीम्

ยัญญะทั้งหลาย เช่น อัคนิษโฏมะ เป็นต้น แม้ประกอบพร้อมด้วยทักษิณาทั้งสิ้น ก็ยังไม่อาจเทียบได้แม้เพียงหนึ่งในสิบหกส่วนแห่งบุญที่ตั้งอยู่เบื้องหน้ากษेत्रนั้น

Verse 4

चान्द्रायणानि कृच्छ्राणि तथा सांतपनानि च । तस्य क्षेत्रस्य पुरतः कलां नार्हंति षोडशीम्

แม้การถือพรตจันทรายณะ การบำเพ็ญกฤจฉระ และตบะสันตปนะทั้งหลาย—ก็ยังไม่อาจเทียบได้แม้เพียงหนึ่งในสิบหกแห่งบุญกุศลของเกษตรศักดิ์สิทธิ์นั้น

Verse 5

प्रभासाद्यानि तीर्थानि गङ्गाद्याः सरितस्तथा । तस्य क्षेत्रस्य पुरतः कलां नार्हंति षोडशीम्

แม้บรรดาตีรถะอันเลื่องชื่อเริ่มด้วยประภาสะ และสายน้ำศักดิ์สิทธิ์เริ่มด้วยคงคา—ก็ยังไม่อาจเทียบได้แม้หนึ่งในสิบหกแห่งบุญของเกษตรนั้น

Verse 6

भूमिदानानि सर्वाणि धर्माः सर्वे दयादिकाः । तस्य क्षेत्रस्य पुरतः कलां नार्हंति षोडशीम्

ทานที่ดินทั้งปวง และธรรมทั้งหลายเช่นเมตตาเป็นต้น—ก็ยังไม่อาจเทียบได้แม้หนึ่งในสิบหกแห่งบุญของเกษตรศักดิ์สิทธิ์นั้น

Verse 7

तत्र राजर्षयः पूर्वं प्रभूताः सिद्धिमागताः । पशवः पक्षिणः सर्पाः सिंहव्याघ्रा मृगादयः

กาลก่อน ณ ที่นั้น ราชฤๅษีเป็นอันมากได้บรรลุสิทธิ์ แม้สัตว์ทั้งหลาย—สัตว์เดรัจฉาน นก งู สิงโต เสือ กวาง เป็นต้น—ก็ (ถูกพลังแห่งสถานที่นั้นแตะต้อง)

Verse 9

तत्र कालवशान्नष्टास्तेऽपि प्राप्ता दिवालयम् । यस्तत्र व्रतहीनोऽपि कृषिकर्मरतोऽपि वा

ณ ที่นั้น แม้ผู้ที่พินาศไปด้วยอำนาจแห่งกาล ก็ยังได้ถึงเทวาลัยคือแดนสวรรค์ ผู้ใดอยู่ที่นั่น—แม้ไร้พรต แม้หมกมุ่นเพียงงานกสิกรรม—…

Verse 10

श्रूयतां परमं गुह्यं तस्य क्षेत्रस्य संभवम् । पुनंति क्षेत्रतीर्थानि संवासादिह मानवान्

จงสดับเถิด ความลับอันสูงสุดว่าด้วยกำเนิดแห่งเกษตรศักดิ์สิทธิ์นั้น สถานที่จาริกและท่าน้ำศักดิ์สิทธิ์ในเกษตรนี้ย่อมชำระมนุษย์ ณ ที่นี้ เพียงแค่อาศัยพำนักอยู่ที่นั่น

Verse 11

हाटकेश्वरजं क्षेत्रं पुनाति स्मरणादपि । किं पुनर्दर्शनाद्विप्राः स्पर्शनाच्च विशेषतः

ดูก่อนพราหมณ์ทั้งหลาย เกษตรศักดิ์สิทธิ์แห่งหาฏเกศวรย่อมชำระได้แม้เพียงระลึกถึง แล้วจะยิ่งเพียงใดเมื่อได้เห็นด้วยตา—และยิ่งนักเมื่อได้สัมผัสโดยตรง

Verse 16

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये रक्तशृङ्गसांनिध्यसेवनफलश्रैष्ठ्यवर्णनंनाम षोडशोऽ ध्यायः

ดังนี้ จบบทที่สิบหก ชื่อว่า “พรรณนาความเลิศสูงสุดแห่งผลที่ได้จากการปรนนิบัติในสำนักของรัคตศฤงคะ” ในมหาตมยะของหาฏเกศวรเกษตร ภายในนาครขันฑะที่หก แห่งศรีสกันทมหาปุราณะ ในสังหิตาแปดหมื่นหนึ่งพันโศลก