Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

पुष्प उवाच । मम रूपं समाधाय त्वमायातो गृहे मम । शून्यं मत्वा ततो ज्ञातस्त्वयाऽहं गृहसंस्थितः

puṣpa uvāca | mama rūpaṃ samādhāya tvamāyāto gṛhe mama | śūnyaṃ matvā tato jñātastvayā'haṃ gṛhasaṃsthitaḥ

ปุษปะกล่าวว่า: “เจ้าสวมรูปของเราแล้วเข้ามาในเรือนของเรา ครั้นคิดว่าเรือนว่างเปล่า เจ้าจึงได้รู้โดยเราเองว่าเราสถิตอยู่ภายในเรือน”

पुष्पःPuṣpa (name)
पुष्पः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (वक्तृ-निर्देश)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
रूपम्form, appearance
रूपम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
समाधायhaving assumed
समाधाय:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+आ√धा (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund): having assumed/adopted
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
आयातःhave come
आयातः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ√या (धातु)
Formक्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'त्वम्' इत्यस्य विधेय
गृहेin the house
गृहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
शून्यम्empty
शून्यम्:
Karman (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootशून्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; 'गृहम्' (अध्याहृतम्) इति विशेषण
मत्वाhaving thought
मत्वा:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund): having thought/considered
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb): then/thereupon
ज्ञातःwas recognized
ज्ञातः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'अहम्' इत्यस्य विधेय; कर्मणि प्रयोगः (was known/recognized)
त्वयाby you
त्वया:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
गृहसंस्थितःsituated in the house, staying at home
गृहसंस्थितः:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootगृह + संस्थित (प्रातिपदिक-द्वय)
Formतत्पुरुष-समास (सप्तमी): गृहे संस्थितः; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'अहम्' इति विशेषण

Puṣpa

Scene: Puṣpa speaks, revealing that the intruder took his form; the intruder, thinking the house empty, is startled as Puṣpa emerges or is shown present within—like a hidden witness stepping into view.

P
Puṣpa

FAQs

False identity (māyā) collapses before awareness and truth; dharma requires seeing beyond appearances.

No specific tīrtha is mentioned in the verse; it is part of the chapter’s narrative setting.

None.