Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 50

जना ऊचुः । बहवस्तेन पापेन विप्राः पूर्वं विडंबिताः । राजप्रसादयुक्तेन चेर्ष्यां प्राप्य शरीरिणा

janā ūcuḥ | bahavastena pāpena viprāḥ pūrvaṃ viḍaṃbitāḥ | rājaprasādayuktena cerṣyāṃ prāpya śarīriṇā

ชาวบ้านกล่าวว่า: ‘ด้วยคนบาปผู้นั้น แต่ก่อนพราหมณ์เป็นอันมากถูกเยาะเย้ยและเหยียดหยาม เขาอาศัยพระกรุณาแห่งพระราชา และถูกความริษยาครอบงำในกายมนุษย์ จึงกระทำเช่นนั้น’

janāḥpeople
janāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
ūcuḥsaid
ūcuḥ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
bahavaḥmany
bahavaḥ:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (viprāḥ इति)
tenaby that
tena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
pāpenaby sin
pāpena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootpāpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
viprāḥBrahmins
viprāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvipra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
pūrvamformerly, earlier
pūrvam:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
viḍambitāḥwere mocked/insulted
viḍambitāḥ:
Kriya (Predicate/क्रियापद-भाव)
TypeVerb
Rootviḍambita (कृदन्त; vi-ḍamb/viḍamb (धातु) + क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय (predicate)
rāja-prasāda-yuktenaby/with one endowed with royal favor
rāja-prasāda-yuktena:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootrāja (प्रातिपदिक) + prasāda (प्रातिपदिक) + yukta (कृदन्त; yuj (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः (तत्पुरुष) ‘राजप्रसादेन युक्त’ इति; विशेषण (śarīriṇā इति)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
īrṣyāmenvy
īrṣyām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootīrṣyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
prāpyahaving attained/obtained
prāpya:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootpra-āp (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया (having attained)
śarīriṇāby a person (embodied one)
śarīriṇā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśarīrin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

Janāḥ (the people)

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Scene: A public space where brāhmaṇas are mocked by a jealous, royally-backed man; townspeople whisper, fearful to confront him; the insult hangs heavy in the air.

FAQs

Power backed by royal patronage can enable adharma; envy and arrogance lead to repeated wrongdoing and karmic downfall.

The account belongs to the Hāṭakeśvara-kṣetra / Puṣpāditya Māhātmya portion of Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

None directly; the verse provides narrative context about prior offenses.