Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 42

एतेषु त्रिषु लोकेषु त्यक्त्वेमां बदरीमहम् । पूजामस्य करिष्यामि स्वयं विष्णोर्द्विजोत्तमाः

eteṣu triṣu lokeṣu tyaktvemāṃ badarīmaham | pūjāmasya kariṣyāmi svayaṃ viṣṇordvijottamāḥ

โอ้ทวิชผู้ประเสริฐทั้งหลาย ครั้นละจากพุทธสถานบะดะรีนี้ในไตรโลกแล้ว เราจักบูชารูปแห่งพระวิษณุนี้ด้วยตนเอง

एतेषुin these
एतेषु:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), बहुवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
त्रिषुin three
त्रिषु:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), बहुवचनम्; संख्याविशेषणम्
लोकेषुin the worlds
लोकेषु:
Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), बहुवचनम्
त्यक्त्वाhaving left
त्यक्त्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial to main verb/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्तम् (Gerund/Absolutive); ‘having abandoned’
इमाम्this
इमाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
बदरीम्Badarī (place/jujube grove)
बदरीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबदरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्
अस्यof him/of this (of Viṣṇu)
अस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्; सर्वनाम-रूपम्
करिष्यामिI will perform
करिष्यामि:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकारः (Simple Future), उत्तमपुरुषः (1st person), एकवचनम्, परस्मैपदम्
स्वयम्personally
स्वयम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकार/कर्तृ-विशेषणार्थक (adverb: ‘personally’)
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम्
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born (Brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana/Addressed audience (Vocative sense though nominative form used/सम्बोधनार्थ)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक); द्विजोत्तम (समस्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), बहुवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘द्विजानाम् उत्तमाः’)

Viṣṇu/Hari (promising ongoing divine worship/guardianship)

Tirtha: Badarī / Vāsudeva-kṣetra (as referenced)

Type: kshetra

Listener: Dvijottamāḥ (addressed)

Scene: Viṣṇu’s presence is implied as imminent: a sanctified Badarī grove with a shrine; the Lord’s vow-like utterance addressed to dvijas, suggesting a divine assurance that worship will be personally upheld.

B
Badarī
V
Viṣṇu
D
Dvijottama

FAQs

A tīrtha’s power is upheld by divine will; the deity is not distant but actively present to receive and sustain worship.

Badarī and the connected Viṣṇu/Cakrapāṇi shrine extolled in this chapter.

It emphasizes pūjā itself—stating that worship is continually maintained, even by the deity ‘himself’ (svayam).