Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

अन्धकोऽपि हरं दृष्ट्वा युद्धार्थं संमुखो ययौ । ततो युद्धं समभवदंधकस्य हरेण तु । वृत्रवासवयोः पूर्वं यथा युद्धमभून्महत्

andhako'pi haraṃ dṛṣṭvā yuddhārthaṃ saṃmukho yayau | tato yuddhaṃ samabhavadaṃdhakasya hareṇa tu | vṛtravāsavayoḥ pūrvaṃ yathā yuddhamabhūnmahat

อันธกะเอง ครั้นเห็นพระหระ ก็รุดหน้าเข้าประจันเพื่อทำศึกโดยตรง แล้วมหาสงครามก็อุบัติขึ้นระหว่างอันธกะกับพระหระ—ดุจศึกใหญ่ครั้งก่อนระหว่างวฤตระกับวาสวะ (พระอินทร์)

अन्धकःAndhaka
अन्धकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्धक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-अर्थ (also)
हरम्Hara (Śiva)
हरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त; (having seen)
युद्धार्थम्for battle
युद्धार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रयोजनार्थे
संमुखःfacing (frontally)
संमुखः:
Karta (Qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसंमुख (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (अन्धकः)
ययौwent/advanced
ययौ:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ततःthen
ततः:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तरं (then)
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
समभवत्arose/occurred
समभवत्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + भू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अन्धकस्यof Andhaka
अन्धकस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअन्धक (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
हरेणwith Hara
हरेण:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/सह), एकवचन
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
वृत्रवासवयोःof Vṛtra and Vāsava (Indra)
वृत्रवासवयोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक) + वासव (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (इतरेतर); पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), द्विवचन
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक/अव्ययप्राय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (formerly/before)
यथाjust as
यथा:
Sambandha (Comparative connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारवाचक (as/just as)
युद्धम्battle
युद्धम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
अभूत्was/occurred
अभूत्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महत्great
महत्:
Karta (Qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (युद्धम्)

Deductive (Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa speaking to sages)

Scene: Andhaka alone advances straight toward Hara, undeterred; a colossal duel erupts, likened to the ancient Vṛtra–Indra combat—two titanic forces meeting at the center of the world.

A
Andhaka
H
Hara (Śiva)
V
Vṛtra
V
Vāsava (Indra)

FAQs

Even formidable evil confronts the divine, but such confrontation only reveals the supremacy of dharma upheld by Śiva.

No single tīrtha is named in this verse; it strengthens the Māhātmya’s sacred-history atmosphere by invoking famous cosmic battles.

None.