Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 14

ततो हरगणाः सर्वे दानवैस्तै रणाजिरे । जिता जग्मुर्दिशो भीता हरवीक्षणतत्पराः

tato haragaṇāḥ sarve dānavaistai raṇājire | jitā jagmurdiśo bhītā haravīkṣaṇatatparāḥ

ครั้นนั้นหมู่คณะของพระหระทั้งปวง พ่ายแก่เหล่าทานวะในสนามรบ จึงหนีด้วยความหวาดกลัวไปทุกทิศ—มุ่งหมายจะได้เฝ้าพระหระเพื่อขอที่พึ่ง

ततःthen
ततः:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तदनन्तरं (then)
हरगणाःŚiva’s gaṇas
हरगणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: हरेः गणाः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
दानवैःby the Dānavas
दानवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
तैःby them
तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
रणाजिरेin the battlefield
रणाजिरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक) + अजिर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: रणस्य अजिरे); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
जिताःdefeated
जिताः:
Karta (State of subject/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootजि (धातु) → जित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण (हरगणाः)
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
दिशःto the directions
दिशः:
Karma (Goal/कर्म-गति)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
भीताःafraid
भीताः:
Karta (Qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootभी (धातु) → भीत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
हरवीक्षणतत्पराःintent on seeing Hara (Śiva)
हरवीक्षणतत्पराः:
Karta (Qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootहर (प्रातिपदिक) + वीक्षण (वि+ईक्ष् धातु, ल्युट्-भाव) + तत्पर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (उपपद/षष्ठी: हरेः वीक्षणे तत्पराः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण

Deductive (Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa speaking to sages)

Scene: Hara’s gaṇas, routed on the battlefield, scatter toward the horizons, faces turned anxiously as if searching for Śiva; the emotional pivot is from combat to refuge-seeking.

H
Hara (Śiva)
H
Hara’s gaṇas
D
Dānavas

FAQs

Even the mighty seek refuge in Śiva; turning toward the Lord is the remedy when strength fails.

Not named in this verse; the emphasis is on Hara as the ultimate refuge within the chapter’s sacred narrative.

None.