Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 15›Shloka 35
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

तत्कांतसदृशाकारस्तद्वक्षस्तद्वदुन्नतिः । तद्वाक्यस्तन्मनोभावस्तदासीज्जगदीश्वरः

Transliteration

tatkāṃtasadṛśākārastadvakṣastadvadunnatiḥ | tadvākyastanmanobhāvastadāsījjagadīśvaraḥ

Translation

เขากลายเป็นผู้มีรูปเหมือนคนรักของนาง—อกเช่นนั้น สัณฐานเช่นนั้น วาจาเช่นนั้น และอารมณ์จิตเช่นนั้น; ดังนี้เอง พระผู้เป็นเจ้าแห่งโลกทรงปรากฏในความละม้ายนี้

Word by Word
तत्of that (her beloved)
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासे पूर्वपद-रूपम् (तस्य)
कान्तbeloved (husband)
कान्त:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (समासाङ्ग), एकवचनार्थ
सदृशsimilar
सदृश:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसदृश (प्रातिपदिक)
Formविशेषण-प्रातिपदिक (समासाङ्ग)
आकारःform/shape
आकारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पूर्वपदैः सह समस्तपदम्: तत्कान्तसदृशाकारः
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासे पूर्वपद-रूपम् (तस्य)
वक्षःchest
वक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवक्षस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समस्तपदम्: तद्वक्षः
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासे पूर्वपद-रूपम् (तस्य)
वत्like
वत्:
Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवत् (तद्धित-प्रत्ययार्थ/अव्ययवत्)
Formसादृश्यवाचक-अव्यय/प्रत्ययार्थक (like/as) समासे अव्ययवत्
उन्नतिःelevation/loftiness
उन्नतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउन्नति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समस्तपदम्: तद्वदुन्नतिः
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासे पूर्वपद-रूपम् (तस्य)
वाक्यःspeech/words
वाक्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समस्तपदम्: तद्वाक्यः (पाठभेदे पुंलिङ्ग-रूपं)
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासे पूर्वपद-रूपम् (तस्य)
मनःmind
मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (समासाङ्ग)
भावःstate/feeling
भावः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समस्तपदम्: तन्मनोभावः
तत्of that
तत्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासे पूर्वपद-रूपम् (तस्य)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/imperf.), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
जगदीश्वरःthe Lord of the world
जगदीश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (जगतः ईश्वरः)
Speaker

Narrator (Purāṇic storyteller voice)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Citraśālā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājā

Visual Art Cues

Scene: A perfect double appears—matching the beloved’s chest, height, speech, and temperament—yet identified as Jagadīśvara in disguise; the scene balances uncanny mimicry with divine radiance.

Characters & Entities
J
Jagadīśvara (Lord of the world)
B
Beloved (kānta)

FAQs

The Supreme can assume any form for a cosmic purpose; external appearance is not the final measure—dharma and divine intent are.

Not explicitly stated in this verse; it continues a māhātmya episode set within the Nāgarakhaṇḍa’s sacred geography.

None.

←Previous Verse
Next Verse→