Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 16

इत्युक्त्वा राजपत्नीं तां ययौ प्राचीं दिशं हरिः । वनं प्रेतपिशाचाढ्यं मंदगत्या नराधिप

ityuktvā rājapatnīṃ tāṃ yayau prācīṃ diśaṃ hariḥ | vanaṃ pretapiśācāḍhyaṃ maṃdagatyā narādhipa

ครั้นตรัสดังนี้แก่พระมเหสีของกษัตริย์แล้ว พระหริเสด็จไปสู่ทิศบูรพา; ข้าแต่นราธิป ด้วยพระดำเนินอันช้า พระองค์เสด็จเข้าสู่พนาที่แน่นด้วยเปรตและปีศาจปิศาจะ

इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); वच्-धातोः; पूर्वकालिकक्रिया (having said)
राजपत्नीम्the king's wife
राजपत्नीम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराजपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञः पत्नी)
ताम्her
ताम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; सर्वनाम
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
प्राचीम्eastern
प्राचीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; विशेषण (दिशम्)
दिशम्direction
दिशम्:
Karman (Goal/कर्म-गत्यर्थे)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
हरिःHari (Vishnu)
हरिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन
वनम्forest
वनम्:
Karman (Goal/कर्म-गत्यर्थे)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन
प्रेतपिशाचाढ्यम्abounding in ghosts and goblins
प्रेतपिशाचाढ्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रेत + पिशाच + आढ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; विशेषण (वनम्); तत्पुरुषः (प्रेतैः पिशाचैश्च आढ्यम् = filled with ghosts and goblins)
मन्दगत्याwith slow pace
मन्दगत्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्द + गति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति; एकवचन; करण (instrumental of manner); कर्मधारयः (मन्दा गति:)
नराधिपO king
नराधिप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर + अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन-प्रथमा; एकवचन; तत्पुरुषः (नराणाम् अधिपः)

Unspecified narrator (addressing a king: narādhipa)

Type: kshetra

Listener: narādhipa (king)

Scene: Hari departs eastward after speaking to the queen, entering a dark forest thick with spectral beings; the king is addressed as narrator’s audience.

H
Hari
P
preta
P
piśāca

FAQs

Dharma-driven journeys may pass through fearsome places; steadiness and guidance enable one to proceed without losing spiritual aim.

The verse describes an eastern forest environment; the specific tīrtha is not named in this excerpt.

None explicitly; the focus is on movement toward a charged, liminal landscape often contrasted with tīrtha purity.