Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 15

येन शक्रादयो देवा जिताः सर्वे रणाजिरे । स्वर्गे राज्यं कृतं भूरि स्वयमेव महात्मना

yena śakrādayo devā jitāḥ sarve raṇājire | svarge rājyaṃ kṛtaṃ bhūri svayameva mahātmanā

ด้วยเขานั้นเอง ศักระ (อินทรา) และเหล่าเทพทั้งปวงพ่ายแพ้ในสมรภูมิ; และมหาตมะผู้นั้นได้สถาปนาราชอำนาจอันไพศาลในสวรรค์ด้วยตนเอง

येनby whom/whereby
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
शक्रादयःIndra and others
शक्रादयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; आदि-तत्पुरुष (शक्रः आदिः येषाम्)
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
जिताःwere conquered
जिताः:
Pradhana (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootजि (धातु) → जित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
रणाजिरेon the battlefield
रणाजिरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक) + अजिर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (रणस्य अजिरम्)
स्वर्गेin heaven
स्वर्गे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
राज्यम्kingdom/sovereignty
राज्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन
कृतम्was made/established
कृतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
भूरिgreatly/abundantly
भूरि:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूरि (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
स्वयम्by himself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (reflexive adverb)
एवindeed/alone
एव:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Kartr-karana (Agent-instrument/कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

Sūta

Listener: Ṛṣayaḥ

Scene: A celestial battlefield: Hiraṇyakaśipu towering with daitya army, Indra and devas retreating amid shattered chariots; Svarga’s jeweled architecture in the background, banners and weapons strewn, dramatic clouds and lightning.

I
Indra (Śakra)
D
Devas
H
Hiraṇyakaśipu

FAQs

Worldly power—even heavenly dominion—can be seized by force, but it remains unstable without alignment to divine dharma.

No specific tīrtha is named in this verse; it functions as narrative background within the chapter’s māhātmya.

None is stated in this verse.