Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 11

श्रीमातारूपिणी देवी सैव जाता महीतले । अंधासुरवधार्थाय शंभुनाऽक्रांतचेतसा । सृष्टा केलीवरी देवी यया व्याप्तमिदं जगत्

śrīmātārūpiṇī devī saiva jātā mahītale | aṃdhāsuravadhārthāya śaṃbhunā'krāṃtacetasā | sṛṣṭā kelīvarī devī yayā vyāptamidaṃ jagat

พระเทวีองค์เดิมนั้นบังเกิดบนแผ่นดินในรูปพระศรีมาตา เพื่อประหารอันธาสูร พระศัมภูผู้มีจิตถูกเร้าให้กระทำ ได้ทรงเนรมิตพระเทวีเคลีวรี ผู้แผ่ซ่านครอบคลุมโลกทั้งสิ้นนี้

śrīmātārūpiṇīhaving the form of Śrīmātā
śrīmātārūpiṇī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootśrī-mātā (प्रातिपदिक) + rūpiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (śrīmātur rūpiṇī)
devīthe goddess
devī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
she
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
jātāwas born
jātā:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु) → jāta (कृदन्त)
Formक्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कृदन्त-प्रयोगः (became/was born)
mahītaleon the earth's surface
mahītale:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahī (प्रातिपदिक) + tala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (mahīyāḥ tale)
aṃdhāsuravadhārthāyafor the purpose of killing Andhāsura
aṃdhāsuravadhārthāya:
Sampradāna (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootaṃdhāsura (प्रातिपदिक) + vadha (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (aṃdhāsurasya vadhasya arthāya)
śaṃbhunāby Śaṃbhu (Śiva)
śaṃbhunā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootśaṃbhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
akrāntacetasāwith a mind seized/overpowered
akrāntacetasā:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootā√kram (धातु) → akrānta (कृदन्त) + cetas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (cetas), तृतीया (3rd), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः: akrāntaṃ cetas yasya (or akrāntena cetasā)
sṛṣṭāwas created
sṛṣṭā:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsṛj (धातु) → sṛṣṭa (कृदन्त)
Formक्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कृदन्त-प्रयोगः (was created)
kelīvarīKelīvarī (name/epithet)
kelīvarī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkelīvarī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नाम/विशेष-उपाधि
devīthe goddess
devī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
yayāby whom
yayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)
vyāptamwas pervaded
vyāptam:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvi√āp (धातु) → vyāpta (कृदन्त)
Formक्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि-भावः (is pervaded)
idamthis
idam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम-विशेषण
jagatworld
jagat:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Sūta

Tirtha: Kelīvarī (implied)

Type: kshetra

Scene: Śrīmātā Devī is born on earth; Śambhu, stirred to action, brings forth Kelīvarī Devī—an all-pervading radiance filling the worlds—aimed at Andhaka’s destruction.

Ś
Śrīmātā
A
Andhāsura
Ś
Śambhu (Śiva)
K
Kelīvarī/Kelīśvarī Devī
J
Jagat (world)

FAQs

Śiva and Śakti act together for Dharma: the all-pervading Goddess manifests in a specific form to remove a specific evil.

The verse directly elevates Kelīśvarī/Kelīvarī Devī as the focus of the Mahātmya, implying a sacred locale where her presence is especially celebrated.

No explicit ritual is stated; the verse functions as a foundational origin-myth that authorizes shrine worship and pilgrimage connected to Kelīśvarī.