Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 150

मुनिरुवाच । अमेध्यजा तस्य यथा तथा तद्रोचनं कृमेः । तथा संसारसूतस्य स्त्रीशरीरं च कामिनः

muniruvāca | amedhyajā tasya yathā tathā tadrocanaṃ kṛmeḥ | tathā saṃsārasūtasya strīśarīraṃ ca kāminaḥ

ฤๅษีกล่าวว่า: “ดังหนอนที่เกิดจากของโสโครกย่อมเห็นของโสโครกนั้นน่ารื่นรมย์ ฉันใด ชายผู้ถูกกามครอบงำ ผู้ถูกถักทอด้วยเส้นใยแห่งสังสาระ ก็ย่อมยินดีในกายสตรีฉันนั้น”

मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अमेध्यजाborn of impurity
अमेध्यजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअमेध्य + जा (प्रातिपदिक; अमेध्य + ज)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (अमेध्यात् जा = born of impurity)
तस्यof that (insect)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
यथाjust as
यथा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (as/just as)
तथाso
तथा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formतदनुरूप-अव्यय (so/likewise)
तत्-रोचनम्its liking/pleasure
तत्-रोचनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् + रोचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (तस्य रोचनम् = its liking/pleasure)
कृमेःof the worm/insect
कृमेः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकृमि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formतदनुरूप-अव्यय (likewise)
संसारसूतस्यof one impelled by saṃsāra
संसारसूतस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसंसार + सूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (संसारस्य सूतः = one driven/impelled by saṃsāra)
स्त्रीशरीरम्a woman's body
स्त्रीशरीरम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्त्री + शरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (स्त्रियाः शरीरम्)
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
कामिनःof the lustful person
कामिनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकामिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; -इन्-प्रत्ययान्त

Muni (the sage)

Type: kshetra

Scene: The sage responds firmly; a symbolic thread-web of saṃsāra is shown around a human figure, while a small worm in filth mirrors the theme of conditioned liking.

FAQs

Attachment follows one’s conditioning; purification and detachment are needed to rise beyond saṃsāric habits.

The verse is embedded in a tīrtha-māhātmya chapter, but it functions as ethical instruction rather than naming a particular shrine or river.

No direct ritual instruction appears in this verse.